Belirtiler

Hangi belirtide hemen 112 aranır?

Bu bölümdeki hiçbir sayfa acil durumda okunmak için yazılmamıştır. Aşağıdaki tablodan biri varsa sayfa kapatılır ve 112 aranır:

• Yirmi dakikadan uzun süren, baskı veya sıkışma tarzında göğüs ağrısı
• Göğüs ağrısına eşlik eden soğuk terleme, bulantı, solukluk
• Çene, sol kol, sırt veya mideye yayılan göğüs ağrısı
• Dinlenirken başlayan ve geçmeyen nefes darlığı
• Bilinç kaybı, konuşma bozukluğu, yüzde veya kolda güç kaybı
• Nabzın çok hızlı veya çok yavaş olmasıyla birlikte baş dönmesi, göz kararması

Kalp krizinde kazanılan her dakika kalp kasının bir bölümünü kurtarır. Kendi aracıyla hastaneye gitmek yerine 112 çağrılması önerilir: ambulansta EKG çekilir ve tedavi yolda başlar.

Bu bölümde ne var?

Her belirti sayfası aynı düzende yazılmıştır. Önce acil tablo, sonra belirtinin kalp kaynaklı nedenleri, ardından kalp dışı nedenleri anlatılır. Sonra o belirti için hangi testlerin istendiği ve hangi durumda hekime başvurulması gerektiği sıralanır.

Bölümde göğüs ağrısı, çarpıntı, nefes darlığı ve bayılma başlıkları önce gelir; bunlar kardiyoloji polikliniğine en sık getiren dört şikâyettir. Bacaklarda şişme, baş dönmesi, sol kol uyuşması, çabuk yorulma ve yürürken bacak ağrısı da ayrı sayfalarda ele alınır.

Kalp kaynaklı mı, değil mi?

Ayırt etmede belirtinin kendisi kadar hangi koşulda çıktığı önemlidir. Kalp kaynaklı şikâyetin tipik özellikleri şunlardır:

• Efor, yürüyüş, yokuş veya merdivenle ortaya çıkar; dinlenmekle azalır
• Parmak ucuyla gösterilemez, geniş bir alanda baskı olarak tanımlanır
• Soğuk havada, yemekten sonra veya stresle şiddetlenir
• Nefes alıp vermekle veya vücudun pozisyonuyla değişmez

Kalp dışı nedenlerde tablo genellikle tersidir: ağrı tek bir noktada, hareketle veya derin nefesle değişiyor, saniyeler sürüyor ya da günlerce aynı şiddette devam ediyorsa kalp dışı nedenler öne çıkar. Bu bir kural değil, bir olasılık sıralamasıdır. Şeker hastalığı olanlarda, ileri yaşta ve kadınlarda kalp kaynaklı şikâyet tipik özelliklerini taşımadan da ortaya çıkabilir.

Belirtiden tanıya giden yol

Değerlendirme her hastada aynı sırayla yürür:

1. Şikâyetin öyküsü alınır: ne zaman başladı, neyle çıkıyor, neyle geçiyor
2. Risk etkenleri gözden geçirilir: tansiyon, kolesterol, şeker, sigara, aile öyküsü
3. Muayene yapılır ve tansiyon ölçülür
4. EKG çekilir
5. Gerekiyorsa ekokardiyografi ile kalp kasının ve kapakların çalışması görülür
6. Şikâyet ataklar hâlindeyse ritim holteri veya tansiyon holteri takılır
7. Efor ilişkili şikâyette efor testi planlanır

Bu basamakların hangisinde durulacağına muayenede karar verilir. İlk beş basamak muayenehanede aynı gün tamamlanabilir.

Değerlendirmeyi kim yapar?

Bu bölümdeki sayfalar Uzm. Dr. Gündüz Yıldız tarafından hazırlanmıştır. Sayfalardaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene, tanı ve tedavi yerine geçmez. Belirtinizin değerlendirilmesi için iletişim sayfasındaki numaradan randevu oluşturabilirsiniz.

Sik sorulan sorular