Kan Sulandırıcı Kullanırken

Kısa cevap

Bu ilaçlar pıhtı oluşmasını güçleştirir; korunmak istenen tablo felç, damar tıkanıklığı ya da kapak ve stent içinde pıhtı gelişmesidir. Aynı etki, kanamanın daha kolay olmasına yol açar.

Tedavinin amacı bu iki riski dengelemektir. Bu nedenle ilacın düzenli kullanılması kadar, kanama belirtilerinin tanınması da tedavinin parçasıdır.

Doz ve süre kişiye göre belirlenir ve yazılı olarak bildirilir. Bu sayfa doz düzenlemek için değil, günlük yaşamda karşılaşılan durumları doğru yönetmek için yazılmıştır.

İki ayrı ilaç grubu vardır

Günlük konuşmada hepsine kan sulandırıcı denir, ancak iki ayrı grup bulunur ve görevleri farklıdır.

Kan hücrelerinin yapışmasını azaltanlar. Damar duvarındaki hasar bölgesinde hücrelerin kümelenmesini güçleştirir. Damar hastalığı ve stent sonrası dönemde bu grup öne çıkar.

Pıhtılaşma sürecini yavaşlatanlar. Kanın pıhtı oluşturma basamaklarını yavaşlatır. Düzensiz ritim, yapay kapak ve toplardamar pıhtısı gibi tablolarda bu grup kullanılır.

İkinci grubun kendi içinde de ayrım vardır. K vitamini karşıtı ilaçlar kan tetkikiyle izlenir, yeni nesil ilaçlar ise böbrek işlevi üzerinden takip edilir. İzlemin nasıl yürüdüğü INR takibi ve ilaç etkileşimleri sayfasında ayrıntılı anlatılmıştır.

Hangi grubun kullanılacağı kişinin tablosuna göre belirlenir. İki grubun birlikte kullanıldığı durumlar da vardır ve bu dönemde kanama riski daha yakından izlenir.

Günlük kullanımın kuralları

İlacın etkisi düzenli kullanıma bağlıdır; atlanan dozlar korunmayı azaltır, fazla alınan dozlar kanama riskini artırır. Aşağıdaki kurallar bu dengeyi korur:

• İlaç her gün aynı saatte alınır; saati hatırlatan bir düzen kurmanız işe yarar
• Atlanan dozda iki doz birden alınmaz, yazılı talimata bakılır
• Kutu bitmeden reçete yenilenir, böylece zorunlu ara verilmesi önlenir
• Yeni bir ilaç, bitkisel ürün ya da ağrı kesici eklenmeden önce sorulur
• Kontrol tetkikleri atlanmaz; izlem ilacın güvenli kullanılmasını sağlar

Son maddenin gerekçesi şudur: böbrek işlevi değiştiğinde ya da yeni bir ilaç eklendiğinde düzenin gözden geçirilmesi gerekebilir. Bu değişiklikler çoğu zaman yakınma vermeden gelişir.

Yolculuk, ameliyat ve diş işlemi gibi planlı durumlar önceden görüşülür. Planlı işlemlerde ilaç düzeni çoğu zaman kesilmeden yürütülebilir.

Hangi kanama önemli, hangisi beklenen?

Bu ilaçları kullananlarda kanama belirtilerinin tanınması, ilacı düzenli almak kadar önemlidir. Kanamalar iki grupta değerlendirilir.

Bildirilir, ancak acil değildir. Diş etinden gelen hafif sızıntı, küçük kesiklerde uzayan kanama, kolay morarma, burun kanamasının kısa süreli olması ve kadınlarda adet kanamasının artması. Bu tablolar kontrolde ele alınır.

Beklemeden başvuru gerektirir. Baskıyla durmayan kanama, kanlı kusma, siyah renkli dışkı, idrarda kan, öksürükle gelen kan ve baş travmasından sonra gelişen şiddetli baş ağrısı. Bu tablolarda süre beklenmez.

Baş travması özel bir başlıktır. Darbe hafif görünse bile, bu ilaçları kullananlarda kafa içi kanama gecikmeli olarak ortaya çıkabilir.

Kansızlık belirtileri de kanama bulgusu sayılır. Yeni başlayan halsizlik, çabuk yorulma ve solukluk kontrol tarihi beklenmeden bildirilir.

İlaç ve besin etkileşimi

Etkileşim, bu ilaçlarda sık karşılaşılan ve yönetilebilir bir başlıktır. Amaç ürünü yasaklamak değil, birlikte kullanımı bilerek planlamaktır.

İlaç tarafında dikkat edilen gruplar şunlardır: bir bölüm ağrı kesici, bazı antibiyotikler, mantar ilaçları, mide ilaçlarının bir bölümü ve ruh sağlığında kullanılan bazı ilaçlar. Bu nedenle her yeni reçetede kan sulandırıcı kullandığınızı söylemeniz gerekir.

Bitkisel ürünler sanıldığından daha çok etkileşir. St. John's wort, gingko ve yüksek dozda balık yağı içeren takviyeler bu grupta öne çıkar.

Besin tarafında yalnızca K vitamini karşıtı ilaç kullananlar için bir kural vardır. Yeşil yapraklı sebzelerin bırakılması istenmez; istenen, miktarın günden güne büyük dalgalanma göstermemesidir. Alkolün aşırı ve düzensiz tüketimi ise her iki grupta izlemi bozar.

Bu ilaçların hangi tablolarda kullanıldığı kulakçıkların düzensiz kasılması ve kalp kapaklarının darlığı ve kaçağı sayfalarında anlatılmıştır.

Ameliyat, diş işlemi ve yaralanma

Planlanan her ameliyat ve girişimsel işlemde kullandığınız ilacı önceden bildirmeniz gerekir. Kanama riski ile pıhtı riski birlikte değerlendirilerek plan yapılır.

Basit diş işlemlerinde çoğu zaman ilaç kesilmeden çözüm bulunur. Kesilmesi gerekiyorsa süre ve yeniden başlama zamanı yazılı olarak bildirilir. Diş hekimine verilmesi gereken bilgiler ve kanamanın nasıl denetlendiği diş tedavisinde izlenen yol sayfasında ayrıntılı anlatılmıştır.

Ameliyat öncesi değerlendirmenin nasıl yürütüldüğü operasyon öncesi kalp incelemesi sayfasında anlatılmıştır. Acil bir başvuruda ilaç listenizin yanınızda olması bu değerlendirmeyi hızlandırır.

Yaralanma durumunda kanamaya baskı uygulanır ve bölge kalp seviyesinin üzerinde tutulur. Kanama beş dakikalık baskıyla durmuyorsa başvurulur.

Hangi durumda beklemeden başvurulur?

Aşağıdaki tablolarda kontrol tarihi beklenmez. 112'yi arayın ya da en yakın acil servise başvurun:

• Baskıyla durmayan kanama
• Kanlı kusma, siyah renkli dışkı ya da idrarda kan görülmesi
• Baş travmasından sonra gelişen şiddetli baş ağrısı, bulantı ya da uyku eğilimi
• Konuşmada bozulma, yüzde veya kolda güç kaybı
• Ani başlayan ve geçmeyen karın ağrısı
• Bacakta tek taraflı, hızla gelişen şişlik ve ağrı
• Yirmi dakikadan uzun süren, baskı tarzında göğüs ağrısı

Bu tablolarda hangi ilacı kullandığınızı ilk anda söylemeniz gerekir. İlk dakikalarda ne yapılacağı acil durumda izlenecek sıra sayfasında anlatılmıştır; daha hafif yakınmalarda iletişim sayfasındaki numarayı kullanabilirsiniz.

Sık sorulan sorular