
Hasta Rehberi
Kalp Hastasında Seyahat
Kalp hastası uçağa binebilir mi, ilaçlar nasıl taşınır, saat farkında düzen nasıl korunur? Yolculuk öncesinde yapılacak hazırlık anlatılıyor.
Kısa cevap
Kalp hastalığı bulunan kişilerin büyük bölümü seyahat edebilir. Belirleyici olan tanının adı değil, tablonun dengede olmasıdır.
Dengede olmak şu anlama gelir: yakınmalar son dönemde artmamıştır, ilaç düzeni oturmuştur ve son kontrol yapılmıştır. Bu üç koşul varsa yolculuk planlanabilir.
Yolculuğun kalbe yüklediği şeyler bellidir: hareketsiz oturma, sıvı kaybı, uyku düzeninin bozulması, ilaç saatlerinin kayması ve yabancı bir yerde sağlık hizmetine ulaşma güçlüğü. Hazırlık bu beş başlığa göre yapılır.
Yolculuk planı kontrolde konuşulur. Hekimin durumu yazılı olarak belgelemesi gerekiyorsa süreç kalp raporu sayfasında anlatılmıştır.
Uçuşta kalbi etkileyen nedir?
Uçakta kabin, deniz düzeyinde değil yüksek bir dağ düzeyine denk gelen bir basınçta tutulur. Bunun iki sonucu olur.
Havadaki oksijenin kısmi basıncı düşer. Dengeli bir kalpte bu düşüş karşılanır. Kasılma gücü azalmış kalpte ya da yakınması süren damar hastalığında karşılama payı daralır; bu tablonun izlemi kalp yetmezliği izlemi sayfasında anlatılmıştır.
Gazlar genişler. Karın şişkinliği ve kulak basıncı bu nedenle olur. Kalp açısından önemi azdır.
Bunlara kabin havasının kuruluğu, uzun süre kıpırdamadan oturma ve uyku düzeninin bozulması eklenir. Sonuçta zorlayan şey uçmanın kendisi değil, yolculuğun bütünüdür.
Uçuş sırasında dikkat edilecekler şunlardır:
- Koridor kenarında oturmak ve iki saatte bir kalkıp yürümek
- Oturulan yerde ayak bileği ve baldır hareketleri yapmak
- Su içmek, alkol ve fazla kahveden kaçınmak
- Bol ve rahat giysi seçmek, bacakları uzun süre bağdaş kurarak tutmamak
- İlaç saatini kaçırmamak için telefonda hatırlatıcı kurmak
- Bacak damarlarında pıhtı öyküsü varsa varis çorabını hekime danışarak kullanmak
İlaçların taşınması ve saat farkı
İlaç düzeni, yolculukta en sık bozulan başlıktır. Kurallar basittir.
Tüm ilaçlar el bagajında taşınır. Bavul gecikir ya da kaybolur; el bagajı yanınızdadır. Kutularıyla taşımak, gerektiğinde ne kullandığınızı göstermeyi kolaylaştırır.
Yedekli alınır. Yolculuk süresine bir hafta eklenerek hesaplanır. Dönüş gecikebilir.
Yazılı liste bulundurulur. İlaçların etken madde adıyla yazılması, yurt dışında aynı ilacın başka adla satıldığı durumlarda işinizi kolaylaştırır.
Saat farkı planlanır. Günde bir kez alınan ilaçlarda gidilen ülkenin saatine geçmek yeterlidir; o gün bir miktar kısalır ya da uzar. Günde birkaç kez alınan ilaçlarda ve pıhtı önleyici kullanımında plan yolculuktan önce yazılı olarak yapılır. İlaç düzeninin genel çerçevesi tansiyon ilaçlarının kullanım düzeni sayfasında anlatılmıştır.
Sıcak ve nemden korunur. İlaç kutusu araç torpidosunda ya da güneşte bırakılmaz.
Pıhtı önleyici kullananlarda ek bir başlık vardır. İzlem tetkikinin yolculuktan kısa süre önce yapılması ve dönüşte yenilenmesi istenir. Ayrıntısı kan sulandırıcı ilaç kullanırken dikkat edilecekler sayfasındadır.
Duruma göre dikkat başlıkları
Girişim yapılmış damar. Stent yerleştirilen kişide ilk dönemde iki pıhtı önleyici ilaç birlikte kullanılır ve bu ilaçların kesintisiz sürmesi gerekir. Düzenin ayrıntısı stent sonrası ilaç düzeni sayfasında anlatılmıştır.
Kalp pili ya da ritim düzenleyici cihaz. Cihaz kartı yanınızda bulunur. Havalimanı kontrolünde kart gösterilir ve elle arama istenir. Günlük yaşamın diğer başlıkları cihazla günlük yaşam sayfasındadır.
Düzensiz ritim bozukluğu. Atak yolculukta da gelebilir. Nabzı sayma alışkanlığı ve hekimin verdiği davranış planı yanınızda olmalıdır; seyrin ayrıntısı ritim bozukluğunun atak biçiminde seyri sayfasında ele alınmıştır.
Tansiyon yüksekliği. Yolculukta ölçüm aralığı açılmaz. Cihazınızı yanınıza alın; ölçümün kuralları evde doğru tansiyon ölçümü sayfasında anlatılmıştır. Tablonun izlemi ise tansiyon yüksekliğinin izlemi sayfasındadır.
Kasılma gücü azalmış kalp. Tuz ve sıvı düzeni yolculukta da sürer. Günlük kilo takibi yapılıyorsa tartı alışkanlığı bırakılmaz.
Yolculuktan önce yapılacaklar
- Kontrol randevusu alınır. Uzun ya da yurt dışı bir yolculuk planlanıyorsa durum son ölçümlerle birlikte değerlendirilir.
- İlaç listesi yazılır. Etken madde adları ve alım saatleri açık biçimde yazılır.
- Belgeler hazırlanır. Kısa hekim yazısı, varsa cihaz kartı ve son kalp kaydının kopyası alınır.
- Sigorta kapsamı kontrol edilir. Var olan hastalığın kapsam dışında bırakılıp bırakılmadığı mutlaka sorulur.
- Gidilen yerdeki sağlık kuruluşu önceden öğrenilir. Konaklanacak yere en yakın hastanenin adresi not edilir.
- Program gevşek kurulur. İlk gün ağır bir plan konmaz; uyku düzeninin yerine oturması beklenir.
Yolculukta yürüyüş ve hareket miktarı da planlanır. Günlük hareketin nasıl ölçülendirildiği düzenli hareketin planlanması sayfasında anlatılmıştır.
Sıcak iklim ve yüksek rakım
Sıcak iklimde terleme ile sıvı ve tuz kaybı artar. Damarlar genişler. Bu iki etki birleştiğinde tansiyon düşebilir; idrar söktürücü kullananlarda ayağa kalkarken baş dönmesi görülebilir.
Yapılacaklar şunlardır: gün ortasındaki güneşten uzak durmak, su içmeyi aksatmamak, ağır çabayı sabah ya da akşam serinliğine almak ve tansiyonu daha sık ölçmek. Ölçümlerde belirgin bir düşüş varsa düzen kendiliğinden değiştirilmez, hekime bildirilir.
Yüksek rakımda ise havadaki oksijenin kısmi basıncı düşer ve kalp hızı artar. Orta yükseklikler dengeli seyreden kişilerde genellikle sorun çıkarmaz. Çok yüksek rakım; kalp yetmezliği, yakınması süren damar hastalığı ve denetlenemeyen tansiyon bulunanlarda ayrıca değerlendirilir. İlk günlerde hızlı tırmanıştan ve ağır yükten kaçınılır.
Yolculukta hangi durumda beklemeden başvurulur?
Aşağıdaki bulgular varsa bulunduğunuz yerin acil numarası aranır; Türkiye'de 112 aranır:
- Göğüste baskı, sıkışma ya da kola, çeneye, sırta yayılan rahatsızlık
- Dinlenmekle geçmeyen nefes darlığı
- Uzun süren ve geçmeyen hızlı çarpıntı
- Bayılma ya da bayılacak gibi olma
- Tek bacakta ani şişme, ağrı ve ısı artışı
- Yüzde veya kolda ani güç kaybı, konuşmada bozulma
Göğüs yakınmasında ilk dakikalarda yapılacaklar kalp krizinde ilk yardım adımları sayfasında sırayla anlatılmıştır.
Bu bulgular yoksa doğru adım, yolculuk planınızı ilaç listenizle birlikte bir kontrolde konuşmaktır. Randevu için iletişim sayfasındaki numarayı kullanabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Kalp hastası uçağa binebilir mi?
Durumu dengeli seyreden kişilerin büyük bölümü binebilir. Kabin basıncı yüksek bir dağ düzeyine denk gelir ve havadaki oksijenin kısmi basıncı bir miktar düşer. Dengeli bir kalpte bu düşüş sorun çıkarmaz; yakınması artan ya da yeni tanı almış kişide karar hekimle verilir.
Kalp krizi geçirdim, ne zaman uçabilirim?
Belirleyici olan takvim değil, tablonun dengeye girmesidir. Yakınması geçmiş, ilaç düzeni oturmuş ve kontrolü yapılmış kişide yolculuk planlanabilir. Yeni geçirilmiş olayda ya da yakınma sürüyorsa yolculuk ertelenir.
İlaçlarımı nasıl taşımalıyım?
Tüm ilaçlar el bagajında, kutularıyla ve kendi kutusundaki prospektüsle taşınır. Yolculuk süresinin bir hafta fazlası kadar yedek alınır. Bavul kaybı ya da gecikmesi durumunda el bagajındaki ilaç süreci kurtarır.
Saat farkı olan ülkeye gidiyorum, ilaç saatini nasıl ayarlarım?
Günde bir kez alınan ilaçlarda en pratik yol, gidilen ülkenin saatine geçmek ve o günü bir miktar kısaltıp uzatmaktır. Birden fazla kez alınan ilaçlarda ya da kan sulandırıcı kullanımında plan yolculuktan önce hekimle yazılı olarak yapılır.
Uzun yolculukta pıhtı riski var mı?
Uzun süre hareketsiz oturmak bacak damarlarında pıhtı riskini artırır. Koridor kenarı oturmak, iki saatte bir kalkıp yürümek, oturduğunuz yerde ayak bileği hareketleri yapmak ve su içmek bu riski azaltır. Bacaklarınızı bağdaş kurarak uzun süre tutmayın.
Kalp pilim var, havalimanı kontrolünden geçebilir miyim?
Cihaz kartınızı görevliye gösterin ve elle arama isteyin. Kapıdan hızlı geçmek genellikle sorun çıkarmaz; ancak el dedektörünün cihaz üzerinde uzun süre tutulması istenmez. Kart her yolculukta yanınızda bulunur.
Yüksek rakımlı yere gidebilir miyim?
Orta yükseklikler dengeli seyreden kişilerde genellikle sorun çıkarmaz. Çok yüksek rakım, kalp yetmezliği ve yakınması süren damar hastalığı bulunanlarda ayrıca değerlendirilir. İlk günlerde ağır çaba ve hızlı tırmanış uygun olmaz.
Sıcak ülkeye gidiyorum, ilaç düzenim değişir mi?
Terleme ile sıvı kaybı arttığında tansiyon düşebilir ve idrar söktürücü kullananlarda baş dönmesi görülebilir. Bu nedenle sıcak iklimde ölçüm sıklığı artırılır. Düzen değişikliği kendiliğinden yapılmaz, ölçümler görülerek kararlaştırılır.
Yanımda hangi belgeler olmalı?
Güncel ilaç listesi, tanılarınızı içeren kısa bir hekim yazısı, varsa cihaz kartı ve son kalp kaydınızın bir kopyası yeterlidir. Yurt dışı yolculuklarında bu yazının İngilizce bir özeti işinizi kolaylaştırır.
Yazan ve tıbbi olarak gözden geçiren: Uzm. Dr. Gündüz Yıldız — Kardiyoloji, Manisa
Son gözden geçirme: · Bir sonraki gözden geçirme: 2027-10
Site editörü: mail@gunduzyildiz.com · Editoryal politikamız
Kaynaklar
Randevu
Buradaki bilgiler geneldir. Sizin durumunuzda ne anlama geldiği muayene ve gereken tetkiklerden sonra netleşir. Varsa önceki tetkik ve raporlarınızı yanınızda getirin.
