Ritim Holteri

Ritim holteri nedir?

Ritim holteri, taşınabilir bir elektrokardiyografi kayıt cihazıdır. Göğüs duvarına yapıştırılan elektrotlar kalbin elektriksel etkinliğini sürekli olarak toplar. Kayıt cihazın içindeki belleğe yazılır. Süre tamamlandığında kayıt bilgisayara aktarılır ve saat saat çözümlenir.

Muayenede çekilen elektrokardiyografi yalnızca birkaç saniyelik bir pencere açar. Çarpıntı günde bir kez ya da haftada bir kez geliyorsa bu pencereye düşme olasılığı düşüktür. Holter pencereyi saatlere, gerektiğinde günlere yayar.

Cihaz kalbe hiçbir uyarı vermez. Yalnızca dinler ve kaydeder. Bu nedenle kayıt süresince özel bir güvenlik önlemi gerekmez.

Hangi süre seçilir?

Süre şikâyetin sıklığına göre belirlenir. Günlük ya da neredeyse günlük şikâyette yirmi dört saat yeterlidir. Haftada birkaç kez gelen şikâyette kırk sekiz saatlik kayıt tercih edilir. Ayda birkaç kez gelen ataklarda yedi günlük kayıt ya da hastanede yerleştirilen uzun süreli kaydediciler gündeme gelir.

Süreyi uzatmak her zaman doğru değildir. Uzun kayıt, anlamı olmayan küçük düzensizlikleri de çoğaltır ve gereksiz kaygı yaratır. Doğru süre, şikâyetin ritmine göre seçilen süredir.

Kimlere yapılır?

Ritim holteri şu durumlarda planlanır:

• Çarpıntı, nabız düzensizliği ve atlama hissi tarifleyenlerde
• Bayılma, göz kararması ve nedeni bulunamayan baş dönmesinde
• Muayenede nabzın çok yavaş ya da çok hızlı bulunduğu kişilerde
• Atriyal fibrilasyon tanısının doğrulanmasında ve atak sıklığının ölçülmesinde
• Ritim ilacı başlandıktan sonra tedavinin etkisinin izlenmesinde
• İnme geçiren hastalarda gizli ritim bozukluğunun aranmasında
• Kalp pili ya da ritim cihazı bulunan hastaların değerlendirilmesinde

Tetkikin tanı ve izlemde öne çıktığı hastalıklar şunlardır:

• Kalp Ritim Bozuklukları ve Atriyal Fibrilasyon
• Kalp Yetmezliği ve Kalp Kapak Hastalıkları
• Kalp Krizi sonrası ritim izlemi

Yakınması olmayan kişilerde rutin holter istenmez. Tetkik, şikâyet ve muayene bulgularına göre planlanır.

Hazırlık nasıl yapılır?

Holter için açlık ya da ilaç düzeninde değişiklik gerekmez. Hazırlık büyük ölçüde pratik ayrıntılardan oluşur.

• Cihazın takıldığı gün duş alarak gelin; kayıt süresince yıkanamayacaksınız.
• Göğüs bölgesine krem, losyon ve yağ sürmeyin.
• Önden düğmeli ya da kolay çıkarılabilen bir üst giysi tercih edin.
• Bol kesimli bir üst, cihazı ve kabloları rahat taşımanızı sağlar.
• İlaçlarınızı olağan saatinde alın; kendi kararınızla ara vermeyin.
• Kullandığınız ilaçların listesini yanınızda getirin.

Göğüs kılları yoğunsa elektrotların oturacağı küçük alanlar tıraşlanır. Bu işlem kaydın temiz olması için yapılır.

Size bir günlük formu verilir. Bu formu doldurmanız beklenir; testin yorumu büyük ölçüde buna dayanır.

Holter nasıl takılır?

Elektrotlar göğüs ön duvarına belirli noktalara yapıştırılır. Kablolar kayıt cihazına bağlanır. Cihaz bel hizasında bir kemer ya da boyun askısıyla taşınır. Ağırlığı azdır ve giysinin altında kalır.

Takma işlemi on dakika kadar sürer. Cihaz çalıştırıldıktan sonra kayıt kendiliğinden başlar. Herhangi bir düğmeye basmanız gerekmez. Bazı cihazlarda şikâyet anında basılan bir olay düğmesi bulunur; varsa kullanımı size gösterilir.

Kayıt süresince yapılması gerekenler:

• Olağan gününüzü sürdürün; yürüyün, çalışın, merdiven çıkın.
• Elektrotlardan biri kalkarsa elinizle bastırıp yeniden yapıştırın.
• Cihazı ıslatmayın; duş ve banyo yapmayın.
• Uyurken cihazı yanınıza alın, kabloları çekmeyecek biçimde yerleştirin.
• Çarpıntı, baş dönmesi ya da göğüs ağrısı hissettiğinizde saatini yazın.
• Uyku ve uyanma saatlerinizi, kahve ve sigara zamanlarını not edin.

Günlüğün doğru tutulması kaydın değerini belirler. Kayıtta saat on beşte görülen bir düzensizliğin anlamı, o anda merdiven çıktığınızı ya da oturduğunuzu bilmekle değişir.

Cihaz çıkarıldıktan sonra ne olur?

Süre tamamlandığında cihaz muayenehanede sökülür. Elektrotlar çıkarılırken hafif bir çekilme hissi olur. Yapışkanın bulunduğu yerde kısa süreli kızarıklık ve kaşıntı görülebilir; birkaç saat içinde geçer.

Cihaz söküldükten sonra banyo yapabilir ve olağan yaşamınıza dönebilirsiniz. Herhangi bir kısıtlama yoktur.

Kayıt bilgisayara aktarılır. Çözümleme, kayıt süresine göre değişen bir zaman alır. Yirmi dört saatlik kayıtta sonuç genellikle aynı gün ya da ertesi gün hazır olur. Sonuç sizinle birlikte değerlendirilir.

Sonuç ne anlatır?

Holter raporu birkaç başlık altında okunur.

Ortalama, en düşük ve en yüksek nabız. Bu üç değer kalbin gün içindeki çalışma aralığını gösterir. Uyku sırasında nabzın düşmesi olağandır. Gündüz sürekli yüksek seyreden nabız ayrıca değerlendirilir.

Erken vurular. Kulakçık ya da karıncık kaynaklı erken atımların sayısı ve kayıt içindeki oranı belirtilir. Sağlıklı kişilerde de belirli sayıda erken vuru görülür. Anlam, sayının yüksekliği ve şikâyetle ilişkisinden çıkar.

Ritim atakları. Kayıt boyunca çıkan hızlı ritim atakları süresiyle birlikte bildirilir. Atriyal fibrilasyon atağının saptanması tedavi kararını doğrudan değiştirir.

Duraklamalar ve iletim gecikmesi. Kalbin iki atım arasında verdiği uzun aralar kaydedilir. Uzun duraklamalar bayılmanın nedenini açıklayabilir ve cihaz kararını gündeme getirir.

Şikâyet eşleşmesi. Günlüğe yazdığınız saatlerdeki kayıt ayrı olarak incelenir. Şikâyetin olduğu anda kayıt normalse, yakınmanın ritimden kaynaklanmadığı anlaşılır. Bu da değerli bir bilgidir.

Sonuç normal çıktıysa

Normal holter, kayıt süresi içinde belirgin bir ritim sorunu bulunmadığını gösterir. Şikâyetin nedeninin bulunmadığı anlamına gelmez. Atak kayıt penceresine düşmemiş olabilir.

Bu durumda iki yol izlenir. Şikâyet sık değilse daha uzun süreli kayıt planlanır. Şikâyetin ritimle ilgisi zayıf görünüyorsa tansiyon, kansızlık, tiroit ve kaygı gibi başlıklar araştırılır.

Sonuçta bulgu varsa

Bulgunun türü sonraki adımı belirler. Erken vurular çoğu zaman yalnızca izlem gerektirir. Atriyal fibrilasyon saptanması, inme riskinin değerlendirilmesini ve ilaç düzenlemesini başlatır. Uzun duraklamalar ve ileri iletim gecikmesi cihaz değerlendirmesi gerektirir.

Ritim işlemleri ve cihazların ayrıntısı Kalp İşlemleri sayfasında anlatılmıştır. İşlem gereken hastalarda ilgili merkeze yönlendirme yapılır; takip muayenehanede sürdürülür.

Sık sorulan sorular