Elektronik Sigara ve Kalp

Elektronik sigara, nikotinli ya da nikotinsiz bir sıvının ısıtılarak solunmasını sağlayan bir üründür. Kalp açısından zararsız kabul edilmez: nikotin kalp hızını ve kan basıncını yükseltir, damarın iç yüzeyinin işlevini bozar ve pıhtılaşma dengesini etkiler. Uzun dönem kalp sonuçlarına ait veri sınırlıdır. Kalp hastalığı bulunan kişide bırakma aracı olarak sunulmaz.

Kalpte ne yapıyor?

Bilinen etkiler birkaç başlıkta toplanır.

Nikotinin doğrudan etkisi. Nikotin, kalbi hızlandıran sinir sistemini uyarır. Kalp hızı artar, kan basıncı yükselir ve damarlar daralır. Bu etki her kullanımda yinelenir. Tansiyon izleminin nasıl yürütüldüğü tansiyon yüksekliğinin izlemi sayfasında anlatılmıştır.

Damarın iç yüzeyinde bozulma. Damarın genişleyip daralmasını düzenleyen iç tabakanın işlevi bozulur. Bu bozulma damar sertliği sürecinin ilk basamağıdır; sürecin nasıl ilerlediği damar darlığının tanısı sayfasında anlatılmıştır.

Pıhtılaşma dengesinde kayma. Kan pulcuklarının kümelenme eğilimi artar. Bu, damar duvarındaki birikimin üzerine pıhtı oturmasını kolaylaştıran yoldur.

Ritim üzerine etki. Kalp hızındaki artış ve sinir sistemi uyarısı, düzensiz ritim bozukluğu bulunan kişilerde atakları tetikleyebilir. Bu ritmin seyri ritim bozukluğunun atak biçiminde seyri sayfasında ele alınmıştır.

Solunan içerik. Isıtma sırasında sıvıdaki maddeler ve kaptan gelen parçacıklar aerosole karışır. Bu parçacıkların kalp üzerindeki uzun dönem etkisi henüz ölçülmüş değildir.

"Daha az zararlı" tartışması

Bu ürünler çoğu zaman sigarayla karşılaştırılarak savunulur. Karşılaştırma iki açıdan yanıltıcıdır.

Birincisi, karşılaştırmanın ölçüsü yanlış seçilir. Doğru soru "sigaradan az mı?" değil, "kalp açısından güvenli mi?" sorusudur. İkinci soruya verilecek olumlu bir yanıt bugün için bulunmamaktadır.

İkincisi, pratikte en sık görülen sonuç iki ürünün birlikte kullanılmasıdır. Bu durumda günlük sigara sayısı bir miktar azalır, ancak maruziyet sürer. Risk ilk sigaralarla başladığı için bu azalma kazanç sağlamaz. Tütünün kalp üzerindeki etkisi ve bırakmanın kazancı sigaranın kalp üzerindeki etkisi sayfasında anlatılmıştır.

Bırakma aracı olarak kullanılır mı?

Bu konuda tartışma sürmektedir. Kardiyoloji açısından yaklaşım şudur: kalp hastalığı bulunan kişide elektronik sigara bir bırakma aracı olarak önerilmez.

Gerekçeler şunlardır:

• Nikotin maruziyeti sürer ve kalp üzerindeki etkileri de sürer
• Kullanımın bırakma ile sonlanmadığı, çoğu kez süreklileştiği görülür
• İki ürünün birlikte kullanımı yaygındır
• Uzun dönem kalp sonuçlarına ait veri sınırlıdır

Bunun yerine planlı bir bırakma takvimi kurulur. Gereken durumda nikotin yerine koyma yöntemleri ve reçeteli ilaç seçenekleri değerlendirilir. Hangi seçeneğin uygun olduğu, kalp durumu ve kullanılan diğer ilaçlar gözetilerek belirlenir; karar hekimle birlikte verilir.

Isıtılan tütün ve nargile

Isıtılan tütün ürünleri. Tütün yakılmadan ısıtılır. Yanma ürünlerinin azalması beklenir, ancak nikotin maruziyeti sürer. Kalp ve damar sonuçları açısından uzun dönem verisi bulunmamaktadır.

Nargile. Bir oturumda solunan duman hacmi yüksektir ve karbonmonoksit maruziyeti belirgindir. Suyun dumanı süzdüğü düşüncesi doğru değildir.

Pasif maruziyet. Her üç üründe de kapalı ortamda bulunan kişiler etkilenir. Evde ve araç içinde kullanılmaması istenir.

Kullanıyorsanız ne yapmalı?

Yaklaşım üç adımdır.

1. Bırakma tarihi konur. Yaklaşık bir hafta sonrası için somut bir gün seçilir. Hem sigara hem elektronik sigara aynı tarihte bırakılır.
2. Alışkanlık eşleşmeleri yazılır. Kahve, araç kullanımı, iş molası ve telefon görüşmesi gibi tetikleyiciler belirlenir ve her biri için yerine koyma planı yapılır. Beslenme ve hareket düzeninin aynı dönemde kurulması kalp dostu beslenme rehberinde anlatılmıştır.
3. Kalp durumu gözden geçirilir. Tansiyon, kan yağları, şeker ve ritim değerlendirilir. Değerlendirmenin kapsamı risk taramasının kapsamı sayfasında anlatılmıştır.

Kalp olayı geçirmiş kişide bu başlık ayrıca ele alınır. İzlem düzeni kalp krizi sonrası ilaç düzeni sayfasında anlatılmıştır.

Beklemeden başvurulması gereken durumlar

Aşağıdaki bulgular varsa 112 aranır ya da acil servise başvurulur:

• Göğüste baskı, sıkışma ya da kola, çeneye, sırta yayılan rahatsızlık
• Soğuk terleme ile birlikte bulantı ve belirgin halsizlik
• Dinlenmekle geçmeyen nefes darlığı
• Uzun süren ve geçmeyen hızlı çarpıntı
• Bayılma ya da bayılacak gibi olma

Bu bulgular yoksa doğru adım, bırakma planını bir kontrol randevusunda yapmaktır. Değerlendirme için iletişim sayfasındaki numarayı kullanabilirsiniz.