Beta Bloker Kullanırken

Kısa cevap

Beta bloker, tek bir ilaç değil bir ilaç grubunun adıdır. Grup içindeki seçenekler etkilerinin seçiciliği ve etki süresi bakımından birbirinden farklıdır.

Ortak etkileri şudur: kalbi hızlandıran uyarıyı azaltırlar. Kalp hızı yavaşlar, kalbin tüketimi azalır ve kan basıncı bir miktar geriler.

Günlük kullanım açısından akılda kalması gereken üç kural vardır. İlaç her gün aynı saatte alınır, nabız ve tansiyon düzenli olarak kayda geçirilir ve ilaç kendi başına ani kesilmez.

Hangi durumda başlanır?

Bu grup ilaçlar birkaç farklı gerekçeyle reçete edilir. Hangi gerekçenin sizin için geçerli olduğunu bilmeniz önemlidir, çünkü ilacın süresi ve izlemi gerekçeye göre değişir.

Kalp krizi geçirmiş kişide. Kalbin yükünü azaltır ve ritim atakları açısından koruyucu etki sağlar. İzlem düzeni kalp krizi sonrası ilaç düzeni sayfasında anlatılmıştır.

Kasılma gücü azalmış kalp yetmezliğinde. Bu grupta kullanım uzun dönem seyri olumlu etkiler. Başlangıç düşük düzeyde yapılır ve artış kademeli yürütülür. Tablonun izlemi kalp yetmezliği izlemi sayfasında ele alınmıştır.

Hızlı seyreden ritim bozukluklarında. Kalp hızının denetim altına alınması amaçlanır. Kulakçık kaynaklı düzensiz ritmin seyri ritim bozukluğunun atak biçiminde seyri sayfasında, ritim bozukluklarının genel çerçevesi ise kalbin elektrik düzeninin bozulması sayfasında anlatılmıştır.

Eforla gelen göğüs yakınmasında. Kalbin oksijen tüketimini azalttığı için yakınma eşiği yükselir.

Seçili tansiyon hastalarında. Tansiyonda ilk sırada tercih edilen grup değildir. Ancak ritim bozukluğu, kalp yetmezliği ya da kalp krizi öyküsü birlikte bulunuyorsa öne geçer. Tansiyon tedavisinin genel düzeni tansiyon ilaçlarının kullanım düzeni sayfasında, hastalığın izlemi ise tansiyon yüksekliğinin izlemi sayfasında anlatılmıştır.

Günlük kullanımın kuralları

• İlaç her gün aynı saatte alınır. Saat kayarsa aynı gün içinde alınır, ertesi güne iki kat olarak taşınmaz.
• Bir alım atlandığında sonraki alım normal düzende sürdürülür.
• Nabız ve tansiyon haftada birkaç kez ölçülür ve bir deftere ya da telefona yazılır. Ölçüm kuralları evde doğru tansiyon ölçümü sayfasında anlatılmıştır.
• Nabız ölçümü yapılırken sayının düzenli mi düzensiz mi olduğu da not edilir.
• Ayağa kalkarken baş dönmesi oluyorsa hareketler yavaşlatılır; bu yakınma kayda geçirilir.
• Kullanılan tüm ilaç ve takviyeler hekime bildirilir. Bazı ağrı kesiciler, soğuk algınlığı ürünleri ve kalp hızını etkileyen diğer gruplar birlikte kullanıldığında etki değişir.
• İlaç bitmeden reçete yenilenir. Ara verilmesi, geri tepme etkisine yol açabilir.

Nabız kaç olmalı?

Burada tek bir sayı verilmez. Hedef, ilacın hangi gerekçeyle başlandığına göre değişir ve kontrol sırasında kişiye özel olarak belirlenir.

Genel yaklaşım şudur: nabzın yavaşlaması beklenen bir etkidir ve tek başına sorun sayılmaz. Değerlendirmede bakılan şey, yavaşlamaya yakınma eşlik edip etmediğidir.

Kayda geçirilmesi gereken yakınmalar şunlardır: halsizlik, çabuk yorulma, baş dönmesi, kararma duyusu, bayılma ve eforu tamamlayamama. Bu yakınmalar varsa ilacın düzeni gözden geçirilir.

Kendi başına doz azaltmak ya da günü atlamak, tabloyu değerlendirilemez hale getirir. Doğru yol, ölçüm kayıtlarını kontrole getirmektir.

Beklenen yakınmalar ve dikkat başlıkları

Yorgunluk ve efor kapasitesinde düşüş. İlk haftalarda sık bildirilir ve çoğu kez geriler. Sürerse grup içinde seçenek değişimi değerlendirilir.

Soğuk el ve ayaklar. Damarların daralmasına bağlıdır. Seçici etkili seçeneklerde daha az görülür.

Uyku bozukluğu ve canlı rüyalar. Bazı seçeneklerde görülür. Alım saatinin değiştirilmesi ya da seçenek değişimi çözüm sağlar.

Cinsel işlevde değişiklik. Bildirilmesi gereken bir başlıktır ve çözümü vardır. Sessiz kalmak, ilacın kendi başına bırakılmasıyla sonuçlanır; bu daha büyük bir risktir.

Astım ve ileri akciğer hastalığı. Bu grupta dikkat gerektirir. Nefes darlığında artış ya da hışırtılı solunum gelişirse bildirilmesi gerekir.

Şeker hastalığı. Kan şekerinin düşmesine bağlı uyarıcı belirtiler hafifleyebilir. Bu nedenle ölçümle izlem daha fazla önem taşır.

Ayak damar hastalığı. Yürümekle gelen bacak ağrısında artış olursa kayda geçirilir.

Yakınmaların hiçbiri ilacı kendi başına bırakma gerekçesi değildir. Grup içinde ve gruplar arasında çok sayıda seçenek bulunur; uygun olanı kontrol sırasında belirlenir.

İlaç neden ani kesilmez?

Bu, bu grubun en önemli kuralıdır. Uzun süre kullanıldıktan sonra ani kesilme, kalbin uyarıya duyarlılığının geçici olarak artmasına yol açar.

Sonuçları şunlar olabilir: kalp hızında ve kan basıncında yükselme, göğüs yakınmasının belirmesi ya da artması ve ritim ataklarının tetiklenmesi.

Bu nedenle bırakma gerektiğinde azaltma kademeli yapılır. Süre, kullanım süresine ve gerekçeye göre belirlenir. Karar hekimle birlikte verilir ve bu dönemde nabız ile tansiyon kaydı istenir.

İlacın bitmesi de bir ani kesilme biçimidir. Reçetenin zamanında yenilenmesi bu nedenle önemlidir.

Hareket, ameliyat ve diğer başlıklar

Hareket. Düzenli hareket istenir. Ancak nabza dayalı yoğunluk hedefleri bu ilaçları kullanan kişide yanıltıcıdır; yoğunluk konuşma rahatlığı ve zorlanma duyusuyla ayarlanır. Planın nasıl kurulduğu düzenli hareketin planlanması sayfasında anlatılmıştır.

Ameliyat ve girişimler. Çoğu durumda ilaç sürdürülür. Karar, yapılacak girişime ve kalp durumuna göre verilir; süreç ameliyat öncesi kalp değerlendirmesi sayfasında anlatılmıştır.

Diğer kalp ilaçları. Kolesterol ilaçlarıyla birlikte kullanım yaygındır ve sorun oluşturmaz; o grubun kullanım kuralları kolesterol ilacı kullanırken sayfasındadır.

Belge ve rapor gereksinimi. İş yeri ya da kurum rapor istiyorsa düzen kalp raporu sayfasında anlatılmıştır.

Hangi durumda beklemeden başvurulur?

Aşağıdaki bulgular varsa 112 aranır ya da acil servise başvurulur:

• Bayılma ya da bayılacak gibi olma
• Nabzın belirgin yavaşlaması ile birlikte halsizlik ve kararma duyusu
• Göğüste baskı, sıkışma ya da kola, çeneye, sırta yayılan rahatsızlık
• Dinlenmekle geçmeyen nefes darlığı
• Hışırtılı solunum ile birlikte nefes darlığında ani artış
• Uzun süren ve geçmeyen düzensiz çarpıntı

Bu bulgular yoksa doğru adım, ölçüm kayıtları ve ilaç listesiyle bir kontrol randevusu almaktır. Kontrolde nelerin istendiği muayeneye hazırlık sayfasında anlatılmıştır. Randevu için iletişim sayfasındaki numarayı kullanabilirsiniz.

Sık sorulan sorular