Tansiyon Değeri Yorumlama

Bu araç ne yapar?

Bu sayfa, ölçtüğünüz kan basıncı değerinin güncel kılavuzlarda hangi sınıflama aralığına denk geldiğini gösterir ve o aralıkta izlenmesi önerilen adımı yanında belirtir.

Yapılan iş yalnızca bir sınıflandırmadır ve değerlendirmenin yerini almaz. Sonuç tanı yerine geçmez. Yüksek kan basıncı tanısı tek bir ölçümle konulmaz; farklı günlerde yinelenen ölçümlerin ortalaması, eşlik eden hastalıklar ve hekim değerlendirmesi birlikte gözetilerek konulur.

Aracı doğru kullanmanın sırası şöyledir: ölçümü aşağıda sıralanan koşullara uygun biçimde yapın, birkaç günün ortalamasını hesaplayın ve ancak bundan sonra tablodan kendi aralığınızı okuyun.

Ölçümün hangi koşullarda yapıldığı sonucu doğrudan değiştirdiği için yöntemin kendisi ayrı bir başlıktır; uygulamanın tamamı evde doğru tansiyon ölçümü sayfasında adım adım anlatılmıştır.

Değeri hangi koşullarda ölçmelisiniz?

Tablodan okunan aralık, ancak ölçüm doğru koşullarda yapıldığında anlamlı olur. Aşağıdaki koşullardan biri bile sağlanmadığında elde edilen değer gerçek kan basıncınızı yansıtmayabilir.

• Dinlenme. Ölçümden önce beş dakika oturarak dinlenilir; son yarım saat içinde kahve içilmiş, sigara kullanılmış ya da ağır bir çaba harcanmışsa ölçüm ertelenir
• Oturuş. Sırt desteklenir, ayaklar yere basar ve bacaklar üst üste atılmaz; kol kalp düzeyinde ve destekli durur, kolluk ise kol çevresine uygun ölçüde seçilir
• Sessizlik. Ölçüm boyunca konuşulmaz, çünkü konuşmak değeri yukarı yönde belirgin biçimde kaydırabilmektedir
• Yineleme. İki ölçüm arasında bir iki dakika beklenir ve ortalaması alınır; kayıt sabah ilaç alınmadan önce ve akşam yatmadan önce birer kez yapılır

Tek bir ölçüm hiçbir aralıkta karar doğurmaz, çünkü kan basıncı gün içinde sürekli dalgalanmaktadır. Değerlendirmede kullanılan ölçüt, aynı koşullarda yapılmış bir haftalık kaydın ortalamasıdır.

Ölçümünüz hangi aralıkta?

Aşağıdaki sınıflama, muayene ortamında yapılan ölçümler için geçerlidir. Üst ve alt değeriniz farklı aralıklara düşüyorsa, değerlendirmede yüksek olan aralık geçerli kabul edilir.

Evde yapılan ölçümlerde eşiğin daha düşük tutulduğunu bilmeniz gerekir: ev ortalamasının 135/85 mmHg değerine ulaşması ya da bu değeri aşması yüksek kabul edilmektedir. Bunun nedeni, muayene ortamının ölçülen değerleri çoğu kişide bir miktar yükseltmesidir.

Aralığınıza göre sonraki adım

En uygun ve normal aralık. Burada yapılacak iş, kazanılmış durumu korumaktan ibarettir. Tuz tüketiminin azaltılması, düzenli hareket alışkanlığı, kiloda denge ve sigaranın bırakılması bu aralıkta kalmayı yıllar boyunca sürdürmeye yardımcı olmaktadır.

Yüksek normal aralık. Bu aralık "henüz hastalık yok" anlamına gelmekle birlikte izlem gerektirir, çünkü yıllar içinde yüksek tansiyona geçiş olasılığı belirgin biçimde artmış sayılır. Burada ev ölçümü başlatılır ve damar riski bir bütün olarak değerlendirilir; kan yağlarının bu değerlendirmedeki payı kan yağlarının yüksekliği sayfasında ayrıntılı anlatılmıştır.

Evre 1. Muayenede bulunan değer öncelikle ev kayıtlarıyla doğrulanır; tanı doğrulandığında yaşam düzeni değişiklikleri başlatılır ve ilaç gereği kişinin genel damar riskine göre değerlendirilir. İzlemin nasıl yürütüldüğü tansiyon yüksekliğinin izlemi sayfasında ele alınmıştır.

Evre 2. Değerlendirmenin kısa süre içinde yapılması gerekir. Bu aralıkta ilaç tedavisi çoğu kez gerekli olmaktadır ve genellikle tek bir ilaçla sınırlı kalmaz; kullanım kuralları tansiyon ilaçlarının kullanım düzeni sayfasında toplanmıştır.

Evre 3. Bu aralıkta beklenmez. Herhangi bir yakınma yoksa değerlendirme aynı gün yapılır; yakınma varsa doğrudan acil servise başvurulur.

Bütün aralıklarda ortak olan bir adım daha vardır: organ etkilenmesinin araştırılması. Böbrek işlevi, göz dibi incelemesi, kalp kası kalınlığı ve ritim bu nedenle değerlendirmenin kapsamına alınmaktadır.

Yorumu bozan dört tuzak

Tek ölçüme karar bağlamak. Kan basıncı gün içinde dalgalandığı için tek bir yüksek değer tanı koydurmaz, tek bir normal değer de güvence sağlamaz.

Beyaz önlük etkisi. Muayenehanede yüksek, evde ise normal seyreden tablo sık görülmektedir. Bu kişilerde izlem sürdürülür ancak ilaç kararı yüksek tansiyon tanısı almış kişilerle aynı biçimde verilmez.

Gizli yükseklik. Bunun tersi de olabilmektedir: muayenehanede normal bulunan, ev ya da iş ortamında ise yüksek seyreden tablo yalnızca muayene ölçümüne bakıldığında gözden kaçar.

Yanlış kolluk ve yanlış duruş. Kol çevresine uymayan kolluk, desteklenmemiş kol ve çapraz bacak ölçülen değeri belirgin biçimde kaydırmaktadır. Bu nedenle cihaz suçlanmadan önce ölçüm yönteminin gözden geçirilmesi gerekir.

Bu aracın sınırları

Burada verilen sınıflama yetişkin ölçümleri için geçerlidir. Çocuklarda eşikler yaşa ve boya göre değiştiği, gebelikte ise değerlendirme ayrı yürütüldüğü için bu iki durumda yukarıdaki tablo kullanılmaz.

Araç bir risk hesaplaması da yapmamaktadır. Kan basıncı damar riskinin yalnızca bir parçasıdır; yaş, sigara, kan yağları ve şeker hastalığı birlikte değerlendirilmeden kişinin riski ölçülemez.

Ölçüm cihazının seçimi de ayrı bir başlıktır. Kolu saran dijital cihazlar tercih edilmektedir, çünkü parmaktan ve el bileğinden ölçen cihazların güvenilirliği düşüktür; cihazın belirli aralıklarla muayenedeki ölçümle karşılaştırılması istenir.

Sonuç tanı yerine geçmez. Bu sayfa hekim değerlendirmesinin yerini almaz ve yalnızca başvuru kararınızı kolaylaştırmak amacıyla hazırlanmıştır.

Hangi durumda beklemeden başvurulur?

Aşağıdaki bulgular varsa 112 aranır ya da acil servise başvurulur:

• Çok yüksek ölçüme eşlik eden göğüs ağrısı ya da göğüste baskı duyusu
• Dinlenmekle geçmeyen, oturduğunuzda da sürmekte olan nefes darlığı
• Ani görme bozulması, şiddetli ve alışılmadık baş ağrısı
• Konuşmada bozulma, yüzde ya da kolda ani güç kaybı
• Bilinç bulanıklığı, dengesizlik, yineleyen kusma
• Bayılma ya da bayılacak gibi olma duyusu

Bu bulguların hiçbiri yoksa doğru adım, bir haftalık ev kaydınızı yanınıza alıp değerlendirme randevusu almaktır. Randevu için iletişim sayfasındaki numarayı kullanabilirsiniz.

Sık sorulan sorular