Hastalıklar

Bu bölümde ne var?

Hastalık sayfaları yedi başlık altında toplanır:

• Koroner damar hastalıkları: koroner arter hastalığı, kalp krizi, kararlı anjina
• Ritim bozuklukları: atriyal fibrilasyon, çarpıntı atakları, nabzın yavaşlaması
• Kalp kası hastalıkları: kalp yetmezliği, kardiyomiyopatiler
• Kapak hastalıkları: aort ve mitral kapağın darlığı ve yetersizliği
• Kalp zarı hastalıkları: perikardit ve zarda sıvı toplanması
• Risk etkenleri: hipertansiyon, kolesterol yüksekliği, ailesel kolesterol bozuklukları
• Damar hastalıkları: aort anevrizması, karotis darlığı, bacak damarlarında tıkanıklık

Hipertansiyon ve kolesterol yüksekliği çoğu zaman hastalık değil "risk" başlığı sanılır. İkisi de kendi başına hastalıktır ve tedavisiz kaldıklarında bu listedeki diğer hastalıkların ortaya çıkma ihtimalini yükseltir. Bu yüzden ayrı sayfalarda ele alınırlar.

Her sayfada ne bulacaksınız?

Hastalık sayfalarının düzeni sabittir: hastalığın tanımı, kimlerde görüldüğü, belirtileri, nedenleri ve risk etkenleri, tanı basamakları, tedavi seçenekleri, takip planı ve sık sorulan sorular.

Tedavi seçenekleri bölümü üç katmanlı yazılır. Önce yaşam düzeni, sonra ilaç tedavisi, sonra gerekiyorsa girişimsel tedavi anlatılır. Girişimsel tedavi gereken durumlarda işlemin ne olduğu, ne zaman gerektiği ve sonrasında neyin değiştiği Tedavi ve Kalp İşlemleri bölümündeki kapsamlı sayfada anlatılır. Bu işlemler muayenehanede yapılmaz; kararın verilmesi, hastanın doğru merkeze yönlendirilmesi ve işlem sonrası takip muayenehanede yürütülür.

Tanı nasıl konur?

Kalp hastalıklarında tanı tek bir testle konmaz. Sıra genellikle şöyledir:

1. Öykü ve muayene — şikâyetin karakteri ve risk etkenleri
2. EKG — ritim, iletim ve geçirilmiş hasar izleri
3. Kan tetkikleri — kolesterol, şeker, tiroit, böbrek işlevleri, gerekiyorsa kalp yetmezliği belirteci
4. Ekokardiyografi — kalp kasının kasılma gücü, duvar kalınlıkları, kapakların çalışması
5. Efor testi veya ritim holteri — şikâyet efora ya da ataklara bağlıysa
6. İleri görüntüleme — koroner BT anjiyografi, kalp MR veya kateter anjiyografi

İlk dört basamak muayenehanede yapılır. Beşinci basamaktaki holter ve efor testi de muayenehanede planlanır. Altıncı basamak görüntülemeler donanımlı merkezlerde yapılır; hangi tetkikin istendiği ve sonucun ne anlama geldiği muayenede anlatılır.

Tanı sonrası takip

Kalp hastalıklarının çoğu süreğendir: tedavi başlandıktan sonra dozun ve hedeflerin belirli aralıklarla gözden geçirilmesi gerekir. Takipte üç şey izlenir.

Birincisi hedef değerler: tansiyon, LDL kolesterol, nabız ve kilo. İkincisi ilacın etkisi ve yan etkisi: böbrek işlevleri, elektrolitler, karaciğer enzimleri. Üçüncüsü kalbin kendi durumu: ekokardiyografide kasılma gücünün ve kapakların yıllar içindeki değişimi.

Takip aralığı hastalığa ve tedavinin yeni başlamış olup olmadığına göre değişir. Yeni tanıda kontrol birkaç hafta sonra, tedavi oturduktan sonra genellikle üç ile altı ayda bir planlanır.

Sayfaları kim hazırladı?

Bu bölümdeki sayfalar Uzm. Dr. Gündüz Yıldız tarafından, Avrupa Kardiyoloji Derneği (ESC) ve Türk Kardiyoloji Derneği kılavuzları esas alınarak hazırlanmıştır. Sayfalardaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; kişiye özel tanı ve tedavi yerine geçmez. Değerlendirme için iletişim sayfasındaki numaradan randevu oluşturabilirsiniz.

Sik sorulan sorular