Blog · Genel
Biküspit Aort Kapak
İki yaprakçıklı aort kapağı ne demektir, hangi sorunlara yol açar, aile taraması ve spor kararı nasıl verilir? İzlem düzeni anlatılıyor.
Uzm. Dr. Gündüz Yıldız yazdı ve tıbbi olarak gözden geçirdi · · Künye ve kaynaklar
Biküspit aort kapak, üç yaprakçık yerine iki yaprakçıkla çalışan doğumsal bir kapak yapısıdır. Doğumsal kalp farklılıkları arasında en sık görülenidir. Kendi başına yakınma yapmaz, ancak iki başlıkta izlem gerektirir: kapakta zamanla darlık ya da kaçak gelişmesi ve aort damarında genişleme olasılığı. İzlem düzenli yapıldığında girişim zamanı kaçırılmaz.
Yapı farklılığı ne anlama gelir?
Aort kapağı, sol karıncıktan vücuda çıkan ana damarın girişinde durur. Beklenen yapı üç yaprakçıktır. Bazı kişilerde bu yaprakçıklardan ikisi doğuştan birleşik olur ve kapak iki yaprakçıklı çalışır.
Kapak bu haliyle de açılıp kapanır. Birçok kişi yıllarca farkında olmadan yaşar. Ancak iki yaprakçığın üstlendiği yük, üçe bölünen yükten farklıdır. Yaprakçıklar daha fazla gerilme ve yıpranma yaşar.
Bu yıpranma iki sonuca yol açabilir. Yaprakçıklar sertleşip kireçlenirse kapak açıklığı daralır. Kapanma tam olmazsa kan geriye kaçar. Darlık tablosunun seyri ve girişim eşiği aort kapağında darlık sayfasında anlatılmıştır.
Nasıl saptanır?
Çoğu kez bulgu rastlantısaldır. Üç yol öne çıkar.
Muayenede duyulan üfürüm. Kapaktan geçen akımın sesi stetoskopla duyulur. Üfürümün ne anlattığı ve hangi durumlarda inceleme gerektirdiği kalp üfürümünün anlamı yazısında ele alınmıştır.
Başka sebeple yapılan görüntüleme. Tansiyon, çarpıntı ya da göğüs yakınması nedeniyle istenen incelemede kapak yapısı görülür.
Aile taraması. Yakınında biküspit kapak saptanan kişilerde yapılan tarama ile bulunur.
Tanının konulduğu inceleme kalbin yapısının ölçülmesi sayfasında anlatılmıştır. Burada yalnız kapak değil, çıkan aort damarının çapı da ölçülür. Bu ölçüm izlemin ikinci ayağıdır.
İzlemin iki ayağı
Kapak izlemi. Darlığın ya da kaçağın derecesi aralıklı olarak ölçülür. Hafif bulgularda aralık geniş tutulur, ilerleme görüldüğünde kısaltılır. Kapak sorunlarının genel çerçevesi kalp kapaklarının darlığı ve kaçağı sayfasında toplanmıştır.
Aort damarı izlemi. Biküspit kapağı bulunan kişilerde çıkan aort damarının duvar yapısı da farklıdır. Bu nedenle damar çapı ölçülür ve zaman içindeki değişimi izlenir. Genişleme saptanırsa izlem sıklaştırılır ve tansiyon hedefi daha sıkı tutulur.
İzlem planı yapılırken şu bilgiler istenir:
- Önceki eko raporları, karşılaştırma yapılabilmesi için
- Ailede kapak hastalığı, aort damarı hastalığı ya da ani ölüm öyküsü
- Yapılan sporun türü ve yoğunluğu
- Ev tansiyon kayıtları ve kullanılan ilaç listesi
- Nefes darlığının, göğüs yakınmasının ya da baş dönmesinin varlığı
Aile taraması neden istenir?
Bu yapı farklılığı ailede birikme eğilimi gösterir. Bu nedenle birinci derece yakınlarda bir kez kalp görüntülemesi yapılması uygun görülür.
Tarama yakınma beklenmeden planlanır. Çünkü sessiz seyreden bir kapak, ileri yaşta beklenmedik biçimde darlık tablosuyla ortaya çıkabilir. Erken saptanan kişide ise izlem düzeni baştan kurulur.
Günlük yaşamda dikkat edilenler
Tansiyon. Yüksek basınç hem kapağı hem aort duvarını zorlar. Bu nedenle tansiyonun hedefte tutulması bu grupta ayrıca önemlidir.
Spor. Düzenli hareket istenir. Ancak kapakta belirgin darlık ya da aortta genişleme varsa, ani basınç yükü yaratan çalışmalar sınırlanır. Değerlendirmenin nasıl yapıldığı spor öncesi kalp değerlendirmesi sayfasında anlatılmıştır.
Ağız ve diş bakımı. Düzenli diş hekimi kontrolü ihmal edilmez. Diş hekimine kapak durumunun bildirilmesi gerekir.
Sigara. Damar duvarını bozduğu için bu grupta bırakma ayrı bir başlık olarak ele alınır.
Girişim gerektiğinde
Girişim kararı yapı farklılığının kendisine değil, geliştiği soruna bakılarak verilir. Belirgin darlık ya da ileri kaçak oluştuğunda değerlendirme başlar.
Seçeneklerin nasıl karşılaştırıldığı girişim kararının nasıl verildiği sayfasında anlatılmıştır. Genç yaş grubunda ve aort damarına da işlem gerekiyorsa cerrahi seçenek öne çıkar; iki yolun ayrımı TAVİ ile cerrahi arasındaki seçim sayfasında ele alınmıştır.
Bu işlemler muayenehanede yapılmaz. Burada yürütülen iş, izlemin sürdürülmesi ve girişim zamanı geldiğinde gereken belgeyle yönlendirmenin yapılmasıdır.
Beklemeden başvurulması gereken durumlar
Aşağıdaki bulgular varsa 112 aranır ya da acil servise başvurulur:
- Efor sırasında bayılma ya da bayılacak gibi olma
- Göğüste baskı ile birlikte soğuk terleme
- Sırta ya da iki kürek arasına vuran, ani başlayan şiddetli ağrı
- Dinlenmekle geçmeyen nefes darlığı
- Gece nefes darlığı ile uyanma
Bu bulgular yoksa doğru adım, önceki raporlarla birlikte bir kontrol randevusu almaktır. Değerlendirme için iletişim sayfasındaki numarayı kullanabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Biküspit kapak bir hastalık mı?
Kendi başına bir hastalık değil, doğuştan gelen bir yapı farklılığıdır. Birçok kişide uzun yıllar yakınma yapmaz. İzlem gerektiren yönü, zamanla kapakta darlık ya da kaçak gelişme olasılığının ve aort damarında genişleme riskinin artmış olmasıdır.
Nasıl fark edilir?
Çoğu kez muayenede duyulan üfürüm nedeniyle ya da başka bir sebeple yapılan kalp görüntülemesinde rastlantısal olarak saptanır. Tanı, kalbin görüntüleme ile incelenmesiyle konur. Bazı kişilerde ise ilk bulgu ileri yaşta ortaya çıkan kapak darlığıdır.
Ailemde varsa ben de taranmalı mıyım?
Birinci derece yakınlarda tarama önerilir. Anne, baba, kardeş ve çocuklarda bir kez kalp görüntülemesi yapılması uygundur. Tarama yakınma beklenmeden planlanır, çünkü bu yapı farklılığı sessiz seyreder.
Spor yapabilir miyim?
Çoğu kişi düzenli hareket edebilir. Karar, kapakta darlık ya da kaçak bulunup bulunmadığına ve aort damarının çapına göre verilir. Ağırlık kaldırma gibi ani basınç yükü yaratan çalışmalar ayrıca değerlendirilir. Yarışma düzeyinde spor ayrı bir konudur.
Diş tedavisi öncesinde antibiyotik gerekir mi?
Bu karar kişiye göre verilir ve ağız bakımının düzenli olması her durumda istenir. Diş eti kanaması ve çürük, kalp kapağına yerleşen iltihap için giriş kapısı oluşturur. Diş hekimine kapak durumunuzu bildirmeniz gerekir.
Gebelik planlıyorum, sakıncası var mı?
Birçok kişide gebelik sorunsuz geçer. Ancak kapakta belirgin darlık ya da aort damarında genişleme varsa gebelik öncesinde değerlendirme yapılır. Planlama, kalp ve kadın hastalıkları birimlerinin birlikte izlemiyle yürütülür.
Kapak ne zaman değiştirilir?
Girişim kararı yapı farklılığının kendisine değil, geliştiği soruna bakılarak verilir. Belirgin darlık ya da ileri kaçak oluştuğunda, belirtiler ve kalbin ölçümleri birlikte değerlendirilir. Karar kalp ekibiyle birlikte alınır.
Yazan ve tıbbi olarak gözden geçiren: Uzm. Dr. Gündüz Yıldız — Kardiyoloji, Manisa
Son gözden geçirme: · Bir sonraki gözden geçirme: 2027-10
Site editörü: mail@gunduzyildiz.com · Editoryal politikamız
Kaynaklar
Randevu
Buradaki bilgiler geneldir. Sizin durumunuzda ne anlama geldiği muayene ve gereken tetkiklerden sonra netleşir. Varsa önceki tetkik ve raporlarınızı yanınızda getirin.