Efor Testi Normal Ama Damar Tıkalı Olabilir mi?

Normal çıkan bir efor testi güven verir, ancak damar darlığını tümüyle dışlamaz. Test, darlığın kalbin kanlanmasını bozacak düzeye gelip gelmediğini ölçer; daha hafif darlıklar normal sonuçla birlikte bulunabilir. Yeterli efor düzeyine ulaşılmadan sonlanan testlerde yorum ayrıca güçleşir. Yakınma sürüyorsa normal sonuç değerlendirmeyi kapatmaz.

Efor testi neyi ölçer?

Efor testinin mantığı basittir: kalbin işi artırılır ve kanlanmanın bu artışa yetip yetmediğine bakılır.

Yürüyüş bandında ya da sabit bisiklette yük kademeli olarak artırılırken elektriksel kayıt, tansiyon ve yakınmalar izlenir. Beklenen, kalbin artan isteği karşılamasıdır.

Daralmış bir damar dinlenme sırasında gereken kanı çoğu zaman taşır. Sorun, istek arttığında ortaya çıkar. Testin yakaladığı şey budur: yüklenme altında ortaya çıkan kanlanma yetersizliği.

Buradan çıkan ilk sonuç önemlidir. Test damarı görüntülemez; damarın işini yapıp yapamadığını ölçer. Yöntemin nasıl uygulandığı ve kimlere istendiği eforla kalbin değerlendirilmesi sayfasında anlatılmıştır.

"Normal" sonuç ne demektir?

Normal bir test şu anlama gelir: hedeflenen efor düzeyine ulaşıldı, bu sırada yakınma çıkmadı ve kayıtta kanlanma yetersizliğine ait bulgu görülmedi.

Bu sonucun değeri vardır. Yakın dönemde ciddi bir olay görülme olasılığı, normal sonuç alan grupta daha düşüktür.

Ancak cümlenin tamamı şöyledir: test, kanlanmayı bozacak düzeydeki darlıkları yakalamak üzere kurulmuştur. Bu düzeyin altındaki darlıklar normal bir sonuçla birlikte bulunabilir.

Bu ayrım dinlenme sırasında çekilen kayıt için de geçerlidir. Kaydın sınırları dinlenme kaydının sınırları yazısında ayrıntılı anlatılmıştır.

Darlık hangi durumlarda gözden kaçar?

Sonucu yanıltan başlıklar şunlardır:

• Hedef efor düzeyine ulaşılamaması. Bacak ağrısı, nefes darlığı, eklem sorunu ya da kondisyon kaybı testi erken sonlandırır. Yük yeterince artmadığında kanlanma açığı ortaya çıkmaz.
• Kalp hızını baskılayan ilaçlar. Bazı ilaçlar hızın hedefe çıkmasını engeller. Bu nedenle test öncesinde ilaç listesi gözden geçirilir.
• Sınırda darlıklar. Kanlanmayı henüz belirgin biçimde bozmayan darlıklar bulgu vermeyebilir.
• Tek damarı ve küçük bir alanı tutan darlıklar. Etkilenen bölge küçükse kayıttaki yansıma silik kalır.
• Kaydın yorumunu güçleştiren durumlar. İletim bozuklukları, kalp pili kaynaklı kayıtlar ve bazı ilaç etkileri yorumu sınırlar.
• Küçük damar düzeyindeki sorunlar. Büyük damarlar açık olduğu hâlde yakınma veren tablolar vardır.

Bu listenin ortak sonucu şudur: "normal" yazan bir rapor, hangi koşullarda normal çıktığıyla birlikte okunur.

Yakınma sürüyorsa izlenen yol

Burada belirleyici olan sonuç değil, yakınmanın özellikleridir. Değerlendirme sırası şöyledir.

Önce yakınma yeniden tanımlanır. Eforla mı geliyor, dinlenirken mi? Ne kadar sürüyor, neyle geçiyor? Ayırt edici ölçütler göğüs ağrısının değerlendirilmesi sayfasında toplanmıştır.

Risk profili gözden geçirilir. Sigara, şeker hastalığı, tansiyon yüksekliği, kan yağı bozukluğu ve aile öyküsü değerlendirmeye girer.

Damarın yapısı gerekiyorsa görüntülenir. Yöntemin nasıl uygulandığı BT ile koroner değerlendirme sayfasında anlatılmıştır.

Girişim gerekip gerekmediği ayrı bir karardır. Bu kararın hangi ölçütlerle verildiği girişim kararının nasıl verildiği sayfasında ele alınmıştır.

Hastalığın bütünü, risk etkenleri ve tedavi basamakları ise damar darlığının tanısı sayfasında toplanmıştır.

Rapordan ne not etmelisiniz?

Elinize geçen rapordan şu beş başlığı öğrenin ve saklayın:

1. Ulaşılan efor düzeyi. Hedefe ulaşıldı mı, ulaşılmadıysa neden sonlandırıldı?
2. Testin süresi. Karşılaştırma için değerlidir.
3. Yakınma çıkıp çıkmadığı. Çıktıysa hangi yükte başladığı önemlidir.
4. Tansiyon yanıtı. Yük artarken tansiyonun nasıl davrandığı not edilir.
5. Test sırasında kullandığınız ilaçlar. Sonucu etkileyen başlıktır.

Bu notlar bir sonraki değerlendirmede, tek başına "normal" ibaresinden daha çok bilgi verir.

Ne zaman hemen başvurulur?

Normal çıkan bir test, süren bir yakınmayı geçersiz kılmaz. Aşağıdaki bulgular varsa 112'yi arayın, kendi aracınızla yola çıkmayın:

• Göğüste baskı, sıkışma ya da kola, çeneye, sırta yayılan rahatsızlık
• Yakınmanın dinlenmekle geçmemesi ya da artarak sürmesi
• Giderek daha hafif eforla ortaya çıkan göğüs yakınması
• Soğuk terleme ile birlikte bulantı ve belirgin halsizlik
• Dinlenmekle geçmeyen nefes darlığı
• Bayılma ya da bayılacak gibi olma duyusu

Bu bulgular yoksa doğru yaklaşım test raporunuzu ve ilaç listenizi toplayıp randevu almaktır. Değerlendirme için iletişim sayfasındaki numarayı kullanabilirsiniz.