Tansiyon Aniden Yükselirse

Ani tansiyon yükselmesinde ilk adım ilaç almak değil, ölçümü doğrulamaktır: beş dakika dinlendikten sonra yapılan ikinci ölçüm sıklıkla daha düşük çıkar. Acil olan tablo yüksek sayı değil, yükselmeye eklenen bulgulardır. Göğüs ağrısı, nefes darlığı, konuşma bozukluğu, ani güç kaybı ya da bilinç bulanıklığı varsa 112 aranır. Dil altına ilaç koymak uygun bir yaklaşım değildir.

İlk adım: ölçümü doğrulayın

Evde yüksek bir değer gören kişinin ilk tepkisi genellikle telaş olur. Oysa tek bir ölçüm, karar vermek için yeterli bir bilgi değildir.

Yapılması gereken şudur: ölçümü hemen tekrarlamayın, önce sessiz bir odada oturarak beş dakika dinlenin. Bu süre içinde konuşmayın, telefonla ilgilenmeyin. Sonra ölçümü kurallara uygun biçimde yineleyin.

İkinci ölçüm sıklıkla belirgin biçimde daha düşük çıkar. Nedeni basittir: telaş, acele, az önce çıkılan merdiven ya da içilen kahve basıncı geçici olarak yükseltir.

Kolluk boyu, kolun kalp düzeyinde durması ve sırtın desteklenmesi gibi ayrıntılar sonucu doğrudan değiştirir. Bunların tamamı ölçüm tekniğinin ayrıntısı rehberinde adım adım verilmiştir.

Yükselme ile acil tablo arasındaki fark

Burada en çok karıştırılan nokta şudur: acil olan, sayının kendisi değil, sayıya eşlik eden bulgulardır.

Yakınma vermeyen bir yükselme, çoğu kişide saatler içinde değerlendirilmesi gereken bir durum değildir. Bu tabloda doğru yol ölçümü izlemek, tetikleyiciyi aramak ve randevuyu öne almaktır.

Buna karşılık yükselmeye bir organın etkilendiğini düşündüren bulgular eklendiğinde durum değişir. Baş ağrısının ani ve şiddetli başlaması, görmede bozulma, konuşma güçlüğü, nefes darlığı, göğüste baskı ya da bilinç bulanıklığı bu gruptadır. Bu tablo beklemeyi kabul etmez.

Hastalığın bütünü, hedeflerin nasıl belirlendiği ve ilaç basamaklarının nasıl kurulduğu yüksek tansiyonun tedavi basamakları sayfasında ele alınmıştır.

Dil altı alışkanlığı neden sakıncalı?

Yaygın bir alışkanlık, yüksek değer görüldüğünde dil altına ilaç koymaktır. Bu yaklaşım uygun değildir ve kendi başına bir risk oluşturur.

Nedeni şudur: basınç hızla ve denetimsiz biçimde düştüğünde beyin, kalp ve böbrek kan akımı azalabilir. Uzun süre yüksek basınca alışmış bir damar yatağında bu ani düşüş zararlı olabilir.

Doğru yaklaşım, yükselme olasılığını önceden planlamaktır. Hekiminizle şu üç soruyu baştan netleştirin: hangi değerden sonra ne yapacağım, hangi bulgularda acile başvuracağım, ilacımı atladığımda nasıl davranacağım.

İlaçların zamanlaması, atlanan dozda izlenecek yol ve yan etkilerin nasıl ele alındığı tansiyon ilaçlarının kullanım düzeni rehberinde anlatılmıştır.

Tetikleyiciyi arayın

Tek seferlik bir yükselmenin arkasında genellikle belirlenebilir bir neden bulunur. Sık karşılaşılan başlıklar şunlardır:

• İlaç saatinin atlanması. En sık görülen nedendir ve kolayca düzeltilebilir.
• Tuzlu bir öğün. Tek bir öğün bile birkaç gün sürecek yükselme yapabilir.
• Ağrı. Diş ağrısı, bel ağrısı ya da baş ağrısı basıncı belirgin biçimde yükseltir.
• Uykusuzluk ve yoğun kaygı. İkisi de geçici yükselmenin sık nedenidir.
• Ölçümden hemen önce kahve, çay ya da sigara.
• Bazı ilaçlar. Burun açıcılar, bazı ağrı kesiciler ve kortizon içeren ilaçlar bu etkiyi yapar.
• Takviye ürünler. İçeriği bilinmeyen zayıflama ve enerji ürünleri bu listede yer alır.

Son iki başlık özellikle önemlidir: kullandığınız reçetesiz ilaç ve takviyelerin tamamını hekiminize bildirin.

Muayenede yüksek, evde normal

Bunun tersi bir durum da sıkça görülür: değerler hekim karşısında yükselir, evde normal seyreder. Bu tablo ayrı bir başlık olarak ele alınır ve tek bir muayene ölçümüyle tanı konmaz.

Nasıl ayırt edildiği ve neden göz ardı edilemeyeceği muayenehanede yükselen tansiyon yazısında anlatılmıştır.

Ayrımın kesinleşmesi gereken durumlarda gün boyu ve gece boyu süren bir kayıt istenir. Yöntemin nasıl uygulandığı ve neyi gösterdiği gün ve gece tansiyon kaydı sayfasında ele alınmıştır.

Yükselme sırasında yapılacaklar

Acil bulgu yoksa izlenecek sıra şudur:

1. Oturun ve dinlenin. Sessiz bir ortamda beş dakika bekleyin, konuşmayın.
2. Ölçümü yineleyin. Kolluğu uygun biçimde yerleştirin, kolunuzu kalp düzeyinde destekleyin.
3. İki ölçümü de yazın. Saatini, kol tarafını ve varsa yakınmanızı not edin.
4. Tetikleyiciyi düşünün. İlacınızı aldınız mı, tuzlu bir şey yediniz mi, ağrınız var mı?
5. Plan dışı ilaç almayın. Hekiminizin önceden tanımladığı yolun dışına çıkmayın.
6. İzlemi sürdürün. Birkaç gün boyunca sabah ve akşam ölçüm yapıp kaydedin.
7. Randevuyu öne alın. Yükselme tekrarlıyorsa ilaç düzeninin gözden geçirilmesi gerekir.

Bu kayıt, değerlendirmenin değerini doğrudan artırır. Tek bir yüksek sayı yerine birkaç günlük eğilim, kararın doğru verilmesini kolaylaştırır. Kayıttaki ortalamanın hangi sınıflama aralığına düştüğünü değer yorumlama araçları bölümünden okuyabilirsiniz.

Ne zaman hemen başvurulur?

Aşağıdaki bulgular varsa ölçümü yinelemekle uğraşmayın; 112'yi arayın, kendi aracınızla yola çıkmayın:

• Göğüste baskı, sıkışma ya da kola, çeneye yayılan rahatsızlık
• Dinlenmekle geçmeyen ya da hızla artan nefes darlığı
• Konuşmada bozulma, yüzde veya kolda ani güç kaybı
• Ani görme kaybı ya da çift görme
• Ani başlayan, olağandışı şiddette baş ağrısı
• Bilinç bulanıklığı, dalgınlık ya da bayılma
• Kusma ile birlikte şiddetli sırt ya da karın ağrısı

Göğüs yakınmasının hangi durumlarda kalp kaynaklı düşünüldüğü göğüs yakınmasının incelenmesi sayfasında, bayılmanın nasıl ele alındığı ise bayılmanın değerlendirilmesi sayfasında anlatılmıştır.

Bu bulgular yoksa doğru yaklaşım ölçüm kayıtlarınızla randevu almaktır. Değerlendirme için iletişim sayfasındaki numarayı kullanabilirsiniz.