Akıllı Saat EKG'si Güvenilir mi?

Akıllı saatler ritim taraması yapar, tanı koymaz. Gelen düzensiz ritim uyarısı bir kuşkudur; doğrulanması hekimin değerlendirdiği bir elektrokardiyografi kaydıyla olur. Uyarı yok sayılmaz, ancak uyarının gelmemesi de ritim bozukluğunun olmadığı anlamına gelmez.

Akıllı saat ritmi nasıl ölçer?

Bu cihazlarda iki ayrı ölçüm yöntemi bulunur ve ikisi aynı şey değildir.

Işıkla nabız ölçümü. Saatin alt yüzeyindeki ışık cilde gönderilir ve geri dönen miktar ölçülür. Damardaki kan hacmi her atımda değiştiği için nabız bu yolla sayılır. Gün boyu arka planda çalışan ölçüm budur.

Tek kanallı elektrokardiyografi. Kişi parmağını saatin kenarındaki alana koyduğunda kısa bir elektrik kaydı alınır. Bu kayıt tek bir yönden bakar.

Farkı bilmek önemlidir. Arka planda çalışan ölçüm uyarıyı üretir; kayıt ise ancak kişi elini değdirdiğinde alınır. Hekimin değerlendirdiği standart kayıt ise on iki ayrı yönden bakar ve ayrıntısı elektrokardiyografi sayfasında anlatılmıştır.

Neyi yakalayabilir, neyi yakalayamaz?

Bu cihazların üzerinde durduğu asıl bulgu, nabzın düzensizleşmesidir. Kulakçık kaynaklı düzensiz ritim bu nedenle en çok bildirilen başlıktır.

Yakalayabildikleri:

• Nabzın sürekli ve düzensiz biçimde atması
• Dinlenirken beklenmedik biçimde hızlanan nabız
• Uzun süre düşük kalan nabız
• Kişi elini değdirdiği anda alınan kısa ritim kaydı

Yakalayamadıkları da açıktır:

• Kalp damarlarındaki darlığı göstermez
• Kalbin kasılma gücü hakkında bilgi vermez
• Kalp krizini saptamaz
• Kısa süren ve cihaz ölçüm yapmadığı anda geçen atakları kaçırabilir

Bu ikinci liste yanlış anlaşılmanın kaynağıdır. Göğüs ağrısı olan bir kişinin saatine bakması, değerlendirmenin yerine geçmez.

Yanlış alarm neden bu kadar sık?

Işıkla yapılan ölçüm dışarıdan kolayca bozulur. Sık görülen nedenler şunlardır:

1. Hareket. Kol hareketi sırasında alınan ölçüm düzensiz görünebilir.
2. Gevşek kayış. Cihaz cilde tam oturmazsa sinyal zayıflar.
3. Soğuk eller. Damar büzüştüğünde ölçüm güçleşir.
4. Dövme ve cilt özellikleri. Işığın geri dönüşünü değiştirir.
5. Erken vurular. Sırası gelmeden atan tek vurular düzensizlik gibi okunabilir.

Bu nedenle uyarıların bir bölümü doğrulandığında gerçek çıkmaz. Tersi de olur: gerçek bir düzensizlik cihaz ölçüm yapmadığı anda geçtiği için hiç görülmeyebilir.

Uyarı aldım, ne yapmalıyım?

Sıra basittir ve telaşa gerek yoktur:

• Kaydı saklayın. Cihaz kaydı belge olarak dışa aktarabiliyorsa aktarın.
• Tarihi ve saati not edin. Uyarının hangi gün ve saatte geldiği değerlendirmenin parçasıdır.
• Yakınmanızı yazın. O sırada çarpıntı, baş dönmesi ya da nefes darlığı var mıydı?
• Randevu alın. Yakınmanız yoksa bu acil bir tablo değildir.

Hekim kayıt üzerinden değil, kayıt ve muayene üzerinden karar verir. Gerekirse standart kayıt çekilir ve ardından ritim holteri istenir. Holterin yakalayamadığı seyrek ataklarda daha uzun süreli kayıt yöntemleri düşünülür.

Kulakçık kaynaklı düzensiz ritim doğrulanırsa asıl konu nabzın kendisi değil, inme riskinin ölçülmesidir. Bu değerlendirmenin nasıl yapıldığı atriyal fibrilasyon sayfasında anlatılmıştır. Pıhtı önleyici tedavi gerekirse izlem kuralları kan sulandırıcı ilaç kullanırken dikkat edilecekler rehberinde toplanmıştır.

Kimde yararlı, kimde gereksiz kaygı yapar?

Cihazın değeri kişiye göre değişir. Yararı daha belirgin olan gruplar şunlardır: ileri yaştaki kişiler, tansiyon yüksekliği bulunanlar, daha önce düzensiz ritim saptanmış olanlar ve inme geçirmiş kişiler.

Genç ve yakınması olmayan kişilerde durum farklıdır. Bu grupta gerçek bulgu oranı düşüktür; buna karşılık uyarılar kaygıyı artırır ve gereksiz tetkik zincirini başlatır.

Ölçüt şudur: cihaz yakınmanın yerine geçmez, yakınmanın kaydını tutar. Çarpıntının nasıl değerlendirildiği çarpıntının değerlendirilmesi sayfasında anlatılmıştır.

Ne zaman hemen başvurulur?

Uyarının kendisi acil bir tablo değildir. Aşağıdaki bulgular varsa 112'yi arayın ya da en yakın acil servise başvurun:

• Bayılma ya da bayılacak gibi olma duyusu
• Göğüste baskı, sıkışma ya da kola, çeneye yayılan rahatsızlık
• Dinlenmekle geçmeyen nefes darlığı
• Durmayan ve çok hızlı seyreden çarpıntı
• Konuşmada bozulma, yüzde veya kolda ani güç kaybı

Yakınmanız yoksa ve elinizde yalnızca bir cihaz uyarısı varsa değerlendirme planlı yapılır. Kaydınızla birlikte randevu için iletişim sayfasındaki numarayı kullanabilirsiniz.