Hangi Vitamin Eksikliği Çarpıntı Yapar?

Çarpıntının vitamin eksikliğiyle ilişkisi sanıldığı kadar geniş değildir. Bağlantısı en açık başlık demir eksikliğine bağlı kansızlıktır; B12 eksikliği de kansızlık yoluyla aynı tabloyu yapabilir. Potasyum ve magnezyum düşüklüğü ritmi doğrudan etkiler. D vitamini eksikliğinin çarpıntı nedeni olduğunu gösteren yeterli dayanak yoktur. Doğru yol takviyeye başlamak değil, ölçüm yapmaktır.

Çarpıntı her zaman kalpten gelmez

Çarpıntı yakınmasıyla gelen kişilerin önemli bir bölümünde kalp yapısı normaldir. Duyulan hızlanma, kalbin başka bir soruna verdiği yanıt olabilir.

Bu nedenle değerlendirme iki soruyla başlar. Birincisi, ritimde gerçekten bir bozukluk var mı? İkincisi, varsa bunu tetikleyen bir dış neden bulunuyor mu?

Yakınmanın hangi özelliklerinin önemli olduğu ve hangi basamakların izlendiği çarpıntının değerlendirilmesi sayfasında anlatılmıştır.

Demir eksikliği ve kansızlık

Vitamin ve mineral başlıkları içinde çarpıntıyla ilişkisi en açık olanı budur.

Mantık şöyle kurulur. Kan, dokulara oksijen taşır. Demir eksikliğinde kanın taşıma kapasitesi düşer. Kalp bu açığı kapatmak için daha hızlı çalışır ve kişi bu hızlanmayı çarpıntı olarak duyar.

Tablonun yanında genellikle başka bulgular bulunur: halsizlik, çabuk yorulma, merdiven çıkarken nefes darlığı, solukluk, saç dökülmesi ve bazı kişilerde bacaklarda huzursuzluk.

Burada atlanmaması gereken bir nokta var. Kansızlığın kendisi bir tanı değildir; nedeninin araştırılması gerekir. Özellikle erişkin erkeklerde ve menopoz sonrası kadınlarda demir eksikliği saptandığında kanama kaynağı aranır.

B12 eksikliği

B12 eksikliği de kansızlık yapabilir ve bu yolla aynı tabloya yol açar. Ayrıca sinir sistemiyle ilgili belirtiler eklenebilir: ellerde ve ayaklarda uyuşma, karıncalanma, denge sorunu ve dikkat dağınıklığı.

Eksikliğin sık görüldüğü gruplar bellidir: hayvansal ürün tüketimi az olanlar, mide ameliyatı geçirmiş kişiler, bazı mide ilaçlarını uzun süre kullananlar ve ileri yaştakiler.

Eksiklik gösterildiğinde yerine koyma tedavisi uygulanır. Çarpıntı bu tedaviden sonra da sürüyorsa, neden başka bir yerde aranır.

D vitamini: söylenti ile bulgu arasındaki fark

D vitamini eksikliği ülkemizde yaygındır. Bu yaygınlık, pek çok yakınmayla aynı kişide bulunmasına yol açar.

Burada sık yapılan bir akıl yürütme hatası var: iki durumun birlikte bulunması, birinin diğerine yol açtığını göstermez. D vitamini eksikliğinin çarpıntının doğrudan nedeni olduğunu söylemek için yeterli dayanak bulunmuyor.

Pratik sonuç şudur: eksiklik varsa düzeltilir, ancak çarpıntının açıklaması burada aranıp bırakılmaz. Düzeltme sonrası yakınma sürüyorsa inceleme sürdürülür.

Potasyum ve magnezyum

Bu iki mineral, kalp hücrelerinin elektriksel davranışını doğrudan etkiler. Düşüklükleri ritim düzensizliklerine zemin hazırlar.

Düşüklüğün tipik nedenleri şunlardır:

• Bazı idrar söktürücü ilaçların kullanımı
• Uzun süren kusma ve ishal
• Yoğun terleme ile sıvı kaybı
• Alkol kullanımı
• Beslenmenin uzun süre tek yönlü kalması

Önemli ayrım şudur: ölçülmüş bir düşüklük varsa düzeltilmesi yararlıdır. Düşüklük yoksa takviyenin çarpıntıyı geçirmesi beklenmez. Böbrek hastalığı bulunan kişilerde kendi başına kullanım sakıncalı olabilir.

Vitamin dışında kalan sık nedenler

Çarpıntı yakınmasının arkasında daha sık görülen başlıklar da vardır:

• Tiroit fazlalığı. Çarpıntı, kilo kaybı, terleme ve ellerde titreme ile birlikte görülür.
• Kafein alışkanlığı. Kahve ve çayın ritimdeki yeri kahve ve çay alışkanlığı yazısında ele alınmıştır.
• Uyku düzensizliği. Gece gelen yakınmaların değerlendirilmesi gece gelen çarpıntı yazısında anlatılmıştır.
• Kaygı bozuklukları. Ayırt etmenin nasıl yapıldığı kaygı kaynaklı çarpıntının ayırt edilmesi yazısında anlatılmıştır.
• İlaç ve takviyeler. Bazı burun damlaları, zayıflama ürünleri, enerji içecekleri ve bitkisel karışımlar çarpıntı yapar.
• Kulakçık kaynaklı düzensiz ritim. Atak biçiminde gelen bu tablonun seyri ritim bozukluğunun atak biçiminde seyri sayfasında anlatılmıştır.

Doğru sıra: önce ölçüm, sonra karar

İzlenecek yol şöyledir:

1. Yakınmayı tanımlayın. Ne zaman başlıyor, ne kadar sürüyor, düzenli mi düzensiz mi?
2. Kayıt tutun. Atağın saatini ve o sırada ne yaptığınızı not edin.
3. Kan tetkiklerini yaptırın. Hangi ölçümlerin istendiği ve aralıkları risk taramasının kapsamı sayfasında anlatılmıştır.
4. Elektriksel kaydı çekin. Muayenede elektrokardiyografi ilk basamaktır.
5. Atak yakalanamıyorsa uzun süreli kayda geçin. Yöntem atak anının kayda alınması sayfasında anlatılmıştır.
6. Takviyeye kendi başınıza başlamayın. Ölçüm yapılmadan başlanan ürün hem gereksiz olabilir hem de kalp ilaçlarıyla etkileşebilir.

Bu sıranın anlamı şudur: eksikliği düzeltmek yakınmayı geçirebilir, ancak yakınmayı eksikliğe bağlamak için önce ölçmek gerekir.

Ne zaman hemen başvurulur?

Aşağıdaki bulgular varsa 112'yi arayın ya da en yakın acil servise başvurun:

• Durmayan, çok hızlı ya da belirgin düzensiz seyreden çarpıntı
• Çarpıntıyla birlikte bayılma ya da bayılacak gibi olma duyusu
• Göğüste baskı, sıkışma ya da kola, çeneye yayılan rahatsızlık
• Dinlenmekle geçmeyen nefes darlığı
• Çarpıntı sırasında soğuk terleme ve belirgin halsizlik

Bu bulgular yoksa doğru yaklaşım son kan tetkiklerinizi ve kullandığınız ürünlerin listesini toplayıp randevu almaktır. Değerlendirme için iletişim sayfasındaki numarayı kullanabilirsiniz.