Uyurken Kalp Çarpıntısı

Gece yatakta başlayan çarpıntının çoğu kalp dışı nedenlerden kaynaklanır: kafein, alkol, reflü, uyku apnesi, tiroit bozukluğu ve kansızlık bunların başlıcalarıdır. Ayrımı yapan tek şey kaydın kendisidir; bu nedenle atak sırasında nabzın düzenli mi düzensiz mi olduğu not edilir. Çarpıntıya bayılma, göğüs ağrısı ya da nefes darlığı eşlik ediyorsa değerlendirme acil kabul edilir.

Gece çarpıntısı neden daha çok fark edilir?

Çarpıntı, kalp atımının kişinin kendisi tarafından duyulmasıdır. Gündüz bu duyu çoğu zaman günlük gürültünün içinde kaybolur.

Gece ise ortam sessizleşir ve dikkat bedene döner. Aynı şiddetteki bir atım, yatakta çok daha belirgin duyulur. Bu nedenle çarpıntıların bir bölümü yeni başlamış değildir; yalnızca yeni fark edilmiştir.

İkinci bir etken sırtüstü yatmaktır. Bu duruşta kalbe dönen kan miktarı değişir ve mide içeriğinin yemek borusuna kaçışı kolaylaşır. İki değişiklik de çarpıntıyı tetikleyebilir.

Çarpıntının genel değerlendirme sırası çarpıntının değerlendirilmesi sayfasında anlatılmıştır.

Hangi kalp dışı nedenler öne çıkar?

Gece çarpıntısında sık karşılaşılan kalp dışı başlıklar şunlardır:

• Kafein. Çay, kahve, kola ve enerji içecekleri akşam saatlerinde alındığında etkisi gece sürer.
• Alkol. Akşam alınan alkol uyku düzenini bozar ve düzensiz atım eğilimini artırır.
• Reflü. Yemek borusuna kaçan mide içeriği göğüste yanma ve çarpıntı duyusu birlikte oluşturabilir.
• Uykuda solunum durması. Horlama, gündüz uykululuk ve gece uyanmaları ile birlikte görülür. Bu tablonun kalp açısından önemi uykuda solunum durmasının kalbe etkisi sayfasında anlatılmıştır.
• Tiroit bezinin fazla çalışması. Kilo kaybı, terleme ve titreme eşlik edebilir.
• Kansızlık. Nabzın hızlanması kansızlığın ilk bulgusu olabilir.
• Kan şekerinin düşmesi. Terleme, titreme ve açlık duyusu ile birlikte gelir.
• Kaygı ve panik atak. Çarpıntı aniden başlar, nefes darlığı ve ölüm korkusu eşlik eder.

Bu başlıkların bir bölümü basit kan tetkikleriyle ortaya çıkar. Bu nedenle ilk değerlendirmede tiroit işlevleri, kan sayımı ve kan şekeri istenir.

Kalp kaynaklı nedenler nelerdir?

Kalp kaynaklı çarpıntılarda üç tablo öne çıkar.

Erken vurular. Kalbin sırası gelmeden attığı tek vurulardır. Kişi bunu "kalbimin durup yeniden başlaması" olarak anlatır. Çoğu zaman iyi huyludur, ancak sıklaşırsa incelenir.

Kulakçık kaynaklı düzensiz ritim. Nabız hem hızlı hem düzensizdir. Bu tablo inme riski açısından önem taşır ve tedavisi ayrı bir başlıktır. Ayrıntısı atriyal fibrilasyon sayfasında anlatılmıştır.

Hızlı atak biçiminde ritimler. Aniden başlar, aniden biter ve nabız çok hızlıdır. Bayılma ya da göğüs ağrısı eşlik ediyorsa değerlendirme geciktirilmez.

Ritim bozukluklarının türleri ve hangi durumda tedavi gerektiği çarpıntının nedenleri sayfasında ele alınmıştır.

Hangi incelemeler yapılır?

Değerlendirme yakınmanın anlatımıyla başlar. Atakların ne zaman başladığı, ne kadar sürdüğü ve neyle geçtiği tanının yarısını verir.

Sonraki adımlar şu sırayla ilerler:

1. Elektrokardiyografi. Muayenehanede çekilir ve kalbin o andaki elektrik düzenini gösterir.
2. Kan tetkikleri. Tiroit işlevleri, kan sayımı, kan şekeri ve elektrolitler istenir.
3. Ritim holteri. Kayıt cihazı günlük yaşam sırasında takılı kalır ve atak anını yakalamayı amaçlar.
4. Görüntüleme. Kalbin yapısında bir sorun düşünülüyorsa ekokardiyografi yapılır.

Atakların seyrek olduğu kişilerde tek günlük kayıt yetersiz kalabilir. Bu durumda daha uzun süreli kayıt yöntemleri düşünülür.

Gece çarpıntısını azaltmak için ne yapılır?

Aşağıdaki başlıklar nedene bakılmaksızın yardımcı olur:

• Akşam saatlerinde kafeinli içecekleri bırakın
• Alkolü azaltın, özellikle yatmadan önceki saatlerde
• Akşam yemeğini yatmadan en az üç saat önce bitirin
• Yatağın baş tarafını hafif yükseltin; bu reflüyü azaltır
• Uyku saatlerini düzene sokun ve uykusuz geçen geceleri biriktirmeyin
• Horlama ve gündüz uykululuk varsa uyku değerlendirmesi isteyin
• Atakları not edin: saat, süre, nabız sayısı ve düzenli olup olmadığı

Son madde tetkik kadar değerlidir. Yazılı kayıt, hangi incelemenin isteneceğini belirler.

Ne zaman hemen başvurulur?

Çarpıntı tek başına acil bir tablo değildir. Ancak aşağıdaki bulgular eşlik ediyorsa 112'yi arayın ya da en yakın acil servise başvurun:

• Bayılma ya da bayılacak gibi olma duyusu
• Göğüste baskı, sıkışma ya da kola, çeneye yayılan rahatsızlık
• Dinlenmekle geçmeyen nefes darlığı
• Uzun süren ve durmayan hızlı çarpıntı
• Konuşmada bozulma ya da tek taraflı güç kaybı

Bayılma ile birlikte görülen çarpıntı ayrı bir başlıktır; nedenleri ve incelemesi bayılma sayfasında anlatılmıştır. Acil olmayan bir değerlendirme ve kayıtlarınızın gözden geçirilmesi için iletişim sayfasındaki numarayı kullanabilirsiniz.