Mitral Yetersizlik Dereceleri

Mitral yetersizlik derecesi, kapak kapandığında geriye kaçan kan miktarının ölçümüdür ve genellikle hafif, orta ya da ileri olarak bildirilir. Derece tek başına karar vermeye yetmez. Yanında kalbin boşluk ölçüleri, kasılma gücü, belirtiler ve ritim durumu değerlendirilir. İzlem ile girişim arasındaki sınır bu bütüne bakılarak çizilir.

Derece ne demek?

Mitral kapak, sol kulakçık ile sol karıncık arasındadır. Kalp kasıldığında bu kapağın sıkı kapanması beklenir. Kapanma tam olmazsa kanın bir bölümü geriye, kulakçığa kaçar. Kaçan miktarın ölçüsü "derece" olarak bildirilir.

Raporlarda iki anlatım biçimi kullanılır. Bazı merkezler hafif, orta ve ileri der; bazıları birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü derece yazar. İki anlatım aynı şeyi tarif eder.

Ölçüm birkaç yoldan birlikte yapılır. Kaçak akımın genişliği, kapak düzlemindeki en dar noktası, geri dönen kan hacmi ve kulakçıktaki akım biçimi değerlendirilir. Bu ölçümler birbirini doğrulamak için bir arada kullanılır. Raporun hangi satırlarının ne anlattığı eko raporundaki satırların anlamı yazısında ayrıntılı ele alınmıştır.

Derecenin tek başına anlamı sınırlıdır

Hastaların sık sorduğu soru şudur: "üçüncü derece ikinci dereceden ne kadar kötü?" Soru doğaldır ama yanıtı tek sayı üzerinden verilemez.

Aynı derecede kaçak, iki kişide farklı sonuç doğurur. Belirleyici olan, kalbin bu yüke nasıl yanıt verdiğidir. Değerlendirmede şunlara bakılır:

• Sol karıncığın boyutları ve kasılma gücü
• Sol kulakçığın genişliği
• Akciğer damarlarındaki basıncın artıp artmadığı
• Düzensiz ritmin eşlik edip etmediği
• Eforla gelen nefes darlığının hangi mesafede başladığı

Bu nedenle kapağın değerlendirilmesi, tek bir raporun sayısından çok zaman içindeki eğilime dayanır. Ölçümlerin bütünü kalbin yapısının ölçülmesi sayfasında anlatılmıştır.

Nedeni derecenin önünde gelir

Kaçağın nedeni, izlem planını dereceden daha fazla etkiler. İki ana grup vardır.

Kapağın kendi yapısındaki bozukluk. Yaprakçıklarda sarkma, bağların uzaması ya da kopması, romatizmal hasar ve iltihap bu gruba girer. Burada sorun kapağın kendisindedir; çözüm kapağa yöneliktir.

Kalbin genişlemesine bağlı kaçak. Kapak yaprakçıkları normaldir, ancak kalp genişlediği için kapanma halkası açılır ve kapak yetişemez. Burada asıl tablo kalp kasındadır. Bu ayrımın tedaviyi nasıl değiştirdiği mitral kapakta kaçak sayfasında ayrıntılı anlatılmıştır.

Kapak sorunlarının genel çerçevesi ise kalp kapaklarının darlığı ve kaçağı sayfasında toplanmıştır.

Derecelere göre izlenen yol

Yaklaşım kabaca şöyledir.

Hafif kaçak. Çoğu kişide yakınma yapmaz. Kapağa yönelik tedavi gerekmez. Aralıklı ölçüm yapılır ve tansiyon denetim altında tutulur. Diş ve ağız bakımı ihmal edilmez.

Orta kaçak. İzlem aralığı kısaltılır. Kalbin boşluk ölçüleri ve kasılma gücü yakın takip edilir. Yakınma başlamışsa değerlendirme öne alınır.

İleri kaçak. Girişim seçeneği bu aşamada masaya gelir. Belirtiler varsa ya da kalp genişlemeye başlamışsa karar süreci başlatılır. Kararın hangi ölçütlere dayandığı girişim kararının nasıl verildiği sayfasında anlatılmıştır.

Kaçağa kalp yetmezliği tablosu eklendiğinde ilaç düzeni de buna göre kurulur. İzlemin nasıl yürütüldüğü kalp yetmezliği izlemi sayfasında ele alınmıştır.

Girişimde onarım önce düşünülür

İleri kaçakta iki yol vardır: kapağın onarılması ve kapağın değiştirilmesi. Uygun olgularda onarım ilk seçenek olarak değerlendirilir, çünkü kişinin kendi dokusu korunur.

Onarımın uygun olup olmadığı kapak yapısına, kaçağın mekanizmasına ve eşlik eden bulgulara göre belirlenir. Kateter yoluyla yapılan seçenekler de bulunur; bunlar belirli hasta gruplarında ileri merkezlerde uygulanır.

Bu değerlendirme muayenehanede yapılmaz. Burada yapılan iş, derecenin ve kalp yanıtının izlenmesi, girişim zamanının kaçırılmaması ve yönlendirme için gereken belgenin hazırlanmasıdır.

Beklemeden başvurulması gereken durumlar

Aşağıdaki bulgular varsa 112 aranır ya da acil servise başvurulur:

• Dinlenmede geçmeyen nefes darlığı
• Gece nefes darlığı ile uyanma ve oturma gereksinimi
• Pembe renkli köpüklü balgam
• Bayılma ya da bayılacak gibi olma
• Göğüste baskı ile birlikte soğuk terleme
• Birkaç gün içinde hızla artan bacak şişliği

Bu bulgular yoksa doğru adım, önceki raporlarla birlikte bir kontrol randevusu almaktır. Değerlendirme için iletişim sayfasındaki numarayı kullanabilirsiniz.